ABD ile İran arasında yaklaşık 107 gündür devam eden ve küresel enerji piyasalarını derinden etkileyen çatışmaların sona ermesi için tarihi bir mutabakata varıldığı açıklandı. Diplomatik görüşmeler sonucunda şekillenen anlaşmanın 19 Haziran'da resmi olarak imzalanması bekleniyor.
Barış anlaşması için geri sayım başladı
Taraflar arasında uzun süredir devam eden müzakerelerin ardından kapsamlı bir mutabakat metni üzerinde uzlaşı sağlandığı belirtildi. Anlaşmanın imza töreninin Washington'da gerçekleştirileceği ifade edilirken, gelişme uluslararası kamuoyunda büyük yankı uyandırdı. Mutabakatın, bölgedeki askeri gerilimin sona erdirilmesi ve diplomatik sürecin yeniden güçlendirilmesi açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirildiği belirtiliyor.
Hürmüz Boğazı yeniden açılıyor
Anlaşmanın en dikkat çekici maddelerinden biri Hürmüz Boğazı'nın yeniden uluslararası deniz taşımacılığına açılması oldu. Küresel petrol ve doğalgaz ticaretinin önemli bölümünün geçtiği stratejik su yolunda askeri hareketliliğin sona erdirilmesi hedefleniyor. Boğazda güvenli geçişin sağlanabilmesi amacıyla mayın temizleme ve güvenlik çalışmalarının başlatılacağı kaydedildi.
Enerji piyasalarında rahatlama beklentisi
Uzmanlar, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasıyla birlikte enerji arzına yönelik endişelerin azalacağını ve petrol ile doğalgaz fiyatlarında aşağı yönlü hareketlerin görülebileceğini belirtiyor. Savaş sürecinde yükselen enerji maliyetlerinin küresel enflasyon üzerinde baskı oluşturduğu hatırlatılırken, anlaşmanın dünya ekonomisi açısından olumlu etkiler yaratabileceği ifade ediliyor.
14 maddelik taslak öne çıkıyor
Mutabakat kapsamında çatışmaların sona erdirilmesi, yaptırımların kademeli olarak kaldırılması, deniz ablukalarının sonlandırılması ve nükleer müzakerelerin yeniden başlatılması gibi başlıkların yer aldığı belirtiliyor. Taslak metinde ayrıca tarafların yeni bir nükleer anlaşma için 60 günlük müzakere süreci yürütmesi, İran'ın nükleer silah geliştirmeme taahhüdünü yinelemesi ve uluslararası denetim mekanizmalarının oluşturulması öngörülüyor.
Bölgesel dengeleri değiştirebilir
Orta Doğu'daki güç dengelerini etkilemesi beklenen anlaşmanın, bölgesel güvenlik ve ekonomik istikrar açısından yeni bir dönemin kapısını aralayabileceği değerlendiriliyor. Gözler şimdi 19 Haziran'da yapılması planlanan imza törenine çevrilirken, taraflardan gelecek resmi açıklamalar yakından takip ediliyor.
