Güney Afrika, Namibya, Burkina Faso, Çad ve Gana gibi ülkeler Washington'un eylemini uluslararası hukukun açık bir ihlali olarak nitelendirdi. Afrika Birliği de "derin endişe" ifade eden bir açıklama yaptı.
Batılı hükümetlerin operasyona karşı ılımlı tutum sergilemesi eleştirilirken, Afrika ülkelerinin net duruşu uluslararası arenada öne çıktı. Uzmanlar, bu tepkilerin Batı otoritesinin aşınmasını ve benzer ihlallerin uluslararası normlara dönüşmesi endişesini yansıttığını değerlendiriyor.
Afrika ülkeleri ABD'nin Venezuela operasyonuna nasıl tepki verdi?
Güney Afrika hükümeti 5 Ocak'ta yaptığı açıklamada "Tarih, egemen devletlere yönelik askeri müdahalelerin yalnızca istikrarsızlık yarattığını ve krizleri derinleştirdiğini defalarca kanıtlamıştır" ifadelerine yer verdi. Açıklamada "yasadışı ve tek taraflı güç kullanımının uluslararası düzenin istikrarını baltaladığı" vurgulandı.
Namibya Dışişleri Bakanlığı ise Maduro'nun ABD tarafından ele geçirilmesini "büyük bir şokla" öğrendiklerini belirterek bunu "Venezuela'nın egemenliğine ve uluslararası hukuka aykırı bir eylem" olarak nitelendirdi. Açıklamada "Namibya, sömürgecilik karşıtı mücadele ve bağımsızlık temelinde Venezuela ile olan köklü dostluğunu ve dayanışmasını teyit eder" denildi.
Afrika Birliği de "Venezuela'daki son gelişmeleri, Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun kaçırılması ve Venezuela kurumlarına yönelik askeri saldırı raporlarını derin endişeyle takip etmekteyiz" açıklamasını yaptı.
Batılı ülkelerin tutumu neden eleştiriliyor?
Afrika ülkelerinin sert açıklamalarına karşın Batılı hükümetlerin tepkileri oldukça ılımlı kaldı. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, yorum yapmadan önce ABD Başkanı Trump ile görüşmek istediğini söyledi. Almanya Dışişleri Bakanlığı ise açıkça tek bir saldırgan olmasına rağmen "tüm tarafları gerilimi tırmandırmaktan kaçınmaya" çağırdı. Buna karşın İsrail ve Macaristan, Maduro'nun kaçırılmasını kutlayan açıklamalar yaptı.
Bu tepkilerin önemi ne?
Middle East Eye'da yayımlanan analizde, bir avuç Afrika ülkesinden gelen kınamaların Venezuela'daki olayları değiştirmeyeceği veya küresel güç dengesini kaydırmayacağı belirtildi. Ancak bu açıklamaların Batı otoritesinin aşındığını ve benzer emsallerin uluslararası normlara dönüşebileceği endişesini yansıttığı vurgulandı.
Gazze ve Sudan'daki trajedilerin ardından Venezuela'daki gelişmelerin yeni bir küresel istikrarsızlık cephesi açtığı, Trump'ın İran ve Grönland'ı da hedef alan açıklamalarının Afrika ülkelerinde ciddi kaygı yarattığı ifade edildi. Afrika'da 54 ülkenin bulunduğu ve Trump'ın öngörülemeyen politikalarının herhangi birini hedef alabileceği vurgulandı.
Analizde, Venezuela'da açıklama yapan Afrika ülkelerinin İsrail'in Gazze operasyonlarına karşı da net tutum alan ülkeler olduğunun altı çizildi. Çad'ın Kasım 2023'te İsrail büyükelçisini geri çağırdığı, Namibya'nın da Gazze konusunda güçlü kınamalar yaptığı hatırlatıldı.
