Avrupa’da son dönemde giderek artan Macaristan–Ukrayna gerilimi, Budapeşte yönetiminin aldığı dikkat çekici bir kararla yeni bir boyuta taşındı. Macaristan güvenlik birimleri, ülke topraklarından geçen iki Ukrayna zırhlı banka aracına operasyon düzenleyerek milyonlarca euro nakit para ve altın külçelerine el koydu. Olay sadece finansal boyutuyla değil, aynı zamanda diplomatik sonuçlarıyla da Avrupa siyasetinde büyük yankı uyandırdı.
Macar yetkililer operasyon sırasında konvoya eşlik eden yedi Ukrayna vatandaşını da gözaltına aldı. Yetkililer, söz konusu sevkiyatın kaynağı ve amacı hakkında ciddi şüpheler bulunduğunu belirterek geniş kapsamlı bir soruşturma başlatıldığını açıkladı.
“İstihbarat Bağlantısı Şüphesi” İddiası
Macar makamlarına göre gözaltına alınan kişilerden bazılarının istihbarat bağlantıları olabileceği değerlendiriliyor. Ayrıca taşınan büyük miktardaki nakit paranın ve altının kaynağı da şüpheli görülüyor.
Macaristan Ulusal Vergi ve Gümrük İdaresi tarafından yapılan açıklamada, araçlarda yaklaşık 40 milyon dolar, 35 milyon euro nakit para ve 9 kilogram altın bulunduğu bildirildi. Yetkililer ayrıca tutuklanan kişilerden birinin eski bir Ukrayna istihbarat servisi generali olduğunu öne sürdü.
Bu gelişme, Avrupa’da savaşın gölgesinde yürüyen finansal akışların ne kadar şeffaf olduğu sorusunu da yeniden gündeme getirdi.
Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha ise Macaristan’a sert tepki gösterdi. Sybiha, Budapeşte yönetimini açıkça suçlayarak şu ifadeleri kullandı:
“Macaristan rehin alma ve para çalma girişiminde bulunuyor.”
Sybiha ayrıca olayın, Macaristan’da gelecek ay yapılacak seçimler öncesinde siyasi gündem oluşturmak amacıyla büyütüldüğünü savundu. Ukraynalı bakan, Rusya’ya daha yakın bir çizgide politika izlediği sık sık dile getirilen Başbakan Viktor Orbán’ı da doğrudan eleştirdi.
Ukrayna: “Bu Sadece Rutin Bir Transfer”
Ukrayna’nın devlet tasarruf bankası Oschadbank, ortaya atılan suçlamaları kesin bir dille reddetti. Banka yönetimi, Ukrayna hava sahasının savaş nedeniyle büyük ölçüde kapalı olduğunu hatırlatarak nakit ve altın transferlerinin zorunlu olarak kara yolu üzerinden yapıldığını belirtti.
Banka açıklamasına göre söz konusu sevkiyat, Avusturya ile Ukrayna arasında gerçekleştirilen rutin bir finansal taşıma operasyonu niteliği taşıyordu.
Ancak Macaristan cephesi bu açıklamaya temkinli yaklaşıyor. Başbakan Viktor Orbán’ın siyasi direktörü Balázs Orbán, sevkiyatın normal bir finansal işlem gibi görünmediğini söyledi.
Balázs Orbán konuyla ilgili şu soruları gündeme getirdi:
“Macaristan üzerinden zırhlı araçlarla nakit ve altın taşınması, meşru finansal işlemlerin genellikle nasıl yürütüldüğünü göstermiyor. Asıl soru şu: Bu paranın arkasında kim var ve neyi finanse etmeyi amaçlıyor?”
AB’de Gerilim: 90 Milyar Euroluk Paket Veto Edildi
Yaşanan kriz, Macaristan ile Ukrayna arasındaki siyasi gerilimin zaten yüksek olduğu bir dönemde patlak verdi. Daha önce Macaristan ve Slovakya, Kiev yönetimini Rusya’nın insansız hava aracı saldırısında zarar gören bir petrol boru hattının onarımını bilinçli şekilde geciktirmekle suçlamıştı.
Bu gelişmelerin ardından Başbakan Viktor Orbán, Avrupa Birliği’nin Rusya’ya yönelik bazı yaptırım kararlarına ve Ukrayna için planlanan 90 milyar euroluk ek kredi paketine veto koydu.
Krizi daha da alevlendiren açıklama ise Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’den geldi. Zelenskiy, Orbán’ın vetosuna sert tepki göstererek şu ifadeleri kullandı:
“Umarız Avrupa Birliği’nde tek bir kişi bile 90 milyar avroluk yardımı engellemez. Aksi takdirde bu kişinin adresini silahlı kuvvetlerimize, askerlerimize vereceğiz. Onlar arayıp kendi dillerinde onunla konuşsunlar.”
