Tahran'daki Büyük Çarşı (Grand Bazaar) ve cep telefonu pazarlarında başlayan eylemler, kısa sürede İsfahan, Şiraz ve Meşhed gibi diğer ticaret merkezlerine yayıldı. Göstericiler, hükümetin ekonomi politikalarını eleştiren sloganlar atarken, güvenlik güçleri bazı bölgelerde kalabalığı dağıtmak için göz yaşartıcı gaz kullandı. Uzmanlar, yaşanan bu toplumsal hareketliliği, 2022 yılındaki Mahsa Amini protestolarından bu yana görülen en kapsamlı sivil itaatsizlik eylemi olarak nitelendiriyor.
Riyalde Tarihi Çöküş ve Enflasyon Rakamları
Ekonomik krizin derinleştiği İran'da, riyalin değer kaybı durdurulamıyor. Aralık 2025 verilerine göre yıllık enflasyon oranı yüzde 42,2 seviyesine ulaşırken, gıda ve temel ihtiyaç maddelerindeki fiyat artışları yüzde 70'leri buldu. Dolar/riyal paritesindeki ani sıçrama, ithalata dayalı sektörlerde ticareti durma noktasına getirdi.
Esnaf, sürekli değişen döviz kurları nedeniyle ürünlerine fiyat biçmekte zorlandığını belirtiyor. Birçok tüccar, sattığı malı yerine koyamayacağı endişesiyle satışları durdurma kararı aldı. Hükümet kanadından yapılan açıklamalarda ise spekülatif hareketlere karşı önlem alınacağı ve piyasaya müdahale edileceği mesajı verildi, ancak bu açıklamalar piyasalardaki ateşi düşürmeye yetmedi.
Protestolar Hangi Şehirlere Yayıldı?
Eylemlerin merkezi başkent Tahran olsa da, ekonomik krizin etkileri ülke genelinde hissediliyor. Tahran'ın yanı sıra sanayi ve turizm kenti İsfahan, dini öneme sahip Meşhed ve güneydeki Şiraz kentlerinde de binlerce kişi meydanlara indi. Üniversite öğrencileri de kampüslerde düzenledikleri yürüyüşlerle esnafa ve halka destek verdi.
Hükümet, protestoların büyümesini engellemek amacıyla bazı bölgelerde internet erişiminde kısıtlamalara giderken, Tahran dahil altı eyalette okulların ve kamu kurumlarının tatil edildiğini duyurdu. Resmi açıklamada tatil gerekçesi olarak "hava kirliliği ve enerji tasarrufu" gösterilse de, kamuoyu bu adımı protestoların yayılmasını önlemeye yönelik bir güvenlik tedbiri olarak yorumluyor.
