NetBlocks, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada kesintinin "ülke genelinde protestoları hedef alan bir dizi dijital sansür önleminin ardından" gerçekleştiğini belirtti. Kuruluş, internet kesintisinin "halkın kritik bir anda iletişim hakkını engellediğini" vurguladı. İran'ın yerel ağının aktif kaldığı ancak küresel internet bağlantısının koptuğu ifade edildi.
İran protestoları neden başladı, kaç kişi hayatını kaybetti?
İran'da 28 Aralık 2025'te Tahran'daki Büyük Çarşı'da başlayan protestolar, artan enflasyon, gıda fiyatlarındaki yükseliş ve riyalin dolar karşısındaki sert değer kaybına tepki olarak patlak verdi. Başlangıçta ekonomik taleplerle sokağa çıkan esnaf ve tüccarların eylemleri, kısa sürede üniversitelere ve farklı şehirlere yayılarak siyasi bir kimlik kazandı.
İnsan hakları kuruluşlarının verilerine göre protestolarda en az 38 kişi hayatını kaybetti, 2 binden fazla kişi gözaltına alındı. Güvenlik güçlerinin plastik mermi ve saçma kullandığı, yaralanmaların büyük bölümünün bu nedenle meydana geldiği belirtildi. Gösteriler 31 eyaletin tamamına yayılırken 111 farklı kent ve köyde halk sokakları doldurdu.
İran hükümeti ve uluslararası toplum nasıl tepki verdi?
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, gösterilerin ele alınmasında "azami itidal" çağrısında bulundu. Ancak Dini Lider Ayetullah Ali Hamaney, "isyancıların yerlerine oturtulması gerektiğini" söyledi. Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei ise göstericilerin ABD ve İsrail ile işbirliği içinde hareket ettiğini iddia ederek hoşgörü gösterilmeyeceğini açıkladı.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, protestolarla bağlantılı can kayıplarının önlenmesi gerektiğini vurgulayarak İran makamlarını ifade özgürlüğü ve barışçıl toplanma hakkına saygı göstermeye çağırdı. ABD Başkanı Donald Trump ise göstericilere şiddet uygulanması halinde müdahale edeceklerini açıklamıştı.
Eski Şah'ın oğlu Rıza Pehlevi'nin çağrısı ne oldu?
İran İslam Devrimi'yle devrilen monarşi rejiminin lideri Muhammed Rıza Pehlevi'nin oğlu Rıza Pehlevi, sosyal medyadan halkı sokağa çağırdı. 80 milyondan fazla izlenen videosunda askerlere saf değiştirme çağrısında bulunan Pehlevi'nin konuşması, birçok şehirde megafonlardan duyuruldu. Çağrının ardından protestoların şiddetlendiği, sokaklarda çatışmaların yaşandığı bildirildi. İnternet kesintisinin bu gelişmelerin hemen ardından gerçekleştiği belirtildi.
