ABD basınında yer alan bilgilere göre Başkan Donald Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’na ilişkin son teklifini Beyaz Saray Durum Odası’nda yapılan üst düzey toplantıda değerlendirdi. Ancak Washington’da beklenti büyürken, Beyaz Saray’ın teklife mesafeli durduğu bildirildi.
The New York Times’ın isimsiz ABD’li ve İranlı yetkililere dayandırdığı haberine göre, Tahran’ın sunduğu plan İran’ın nükleer programına dair somut bir geri adım içermiyor. İran yönetimi, uranyum zenginleştirme faaliyetlerini uluslararası hukuk çerçevesinde hakkı olarak gördüğünü savunmayı sürdürüyor.
ABD tarafında ise teklifin kabul edilmesinin Trump açısından siyasi bir geri adım olarak algılanabileceği belirtiliyor. İsmini açıklamayan bir ABD’li yetkili, böyle bir kararın kamuoyu önünde “zaferden vazgeçmek” şeklinde değerlendirilebileceğini ifade etti.
Beyaz Saray Sözcü Yardımcısı Olivia Wales, “ABD, basın üzerinden müzakere yürütmez. Kırmızı çizgilerimiz açık. Başkan yalnızca Amerikan halkı ve dünya için doğru olan anlaşmayı kabul eder” açıklamasıyla Washington’ın tutumunu ortaya koydu.
Axios’un haberine göre İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, öneriyi Pakistanlı arabulucular aracılığıyla iletti. Planda ateşkesin uzatılması veya kalıcı hale getirilmesi, nükleer görüşmelerin ise Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve kısıtlamaların kaldırılmasının ardından başlaması öngörülüyordu.
Ancak ABD’li yetkililere göre İranlı müzakereciler nükleer program konusunda taviz vermedi. Trump’ın daha önce gelen başka bir teklifi de reddettiği, İslamabad’da yapılması planlanan görüşmelerin ise iptal edildiği aktarıldı.
Washington kulislerinde şimdi asıl soru şu: Hürmüz Boğazı üzerindeki baskı İran ekonomisini ne kadar süre zorlayabilir? New York Times’a göre petrol üretimi depolama kapasitesini aşarken, kuyuların kapatılması ciddi hasar riski taşıyor.
Bazı yetkililer bu ekonomik baskının İran’ı masaya getireceğini savunuyor. Ancak karşı görüştekiler, özellikle Trump’ın İsrail’le birlikte İran’a yönelik saldırılara katılmasının ardından Tahran’ın Washington karşısında daha sert bir pozisyona geçtiğini düşünüyor.
