ABD ile İran arasında yürütülen barış görüşmelerine ilişkin gündeme gelen 300 milyar dolarlık yeniden yapılanma fonu iddiasına Washington yönetiminden dikkat çeken bir açıklama geldi. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran'ın anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde söz konusu kaynağa erişebileceğini söyledi.
Bir televizyon programına katılan Vance, fon iddialarına ilişkin değerlendirmesinde, "Yükümlülüklerini yerine getirdikleri sürece erişebilecekleri şeylerden biri de bu olabilir." ifadelerini kullandı.
Dondurulmuş 24 milyar dolarlık varlığın serbest bırakılması planlanıyor
Mehr Haber Ajansı tarafından yayımlanan taslağa göre, ABD ile İran arasında yürütülecek 60 günlük müzakere sürecinde İran'a ait dondurulmuş 24 milyar dolarlık varlığın serbest bırakılması öngörülüyor.
Taslakta yer alan bilgilere göre, söz konusu kaynağın yarısının müzakereler başlamadan önce İran'ın kullanımına açılması planlanıyor.
Askeri operasyonların sona erdirilmesi hedefleniyor
Taslağın ilk maddelerinde, tüm cephelerde askeri operasyonların derhal ve kalıcı şekilde sona erdirilmesi yer alıyor. Bu kapsamın Lübnan'daki gelişmeleri de içerdiği belirtiliyor.
Metinde ayrıca ABD'nin İran'ın iç işlerine müdahale etmeyeceği ve İran'ın egemenliğine saygı göstereceği yönünde taahhütlerde bulunacağı ifade ediliyor.
Hürmüz Boğazı için 30 günlük takvim
Taslakta dikkat çeken başlıklardan biri de Hürmüz Boğazı'nın yeniden uluslararası deniz trafiğine açılması oldu. Buna göre ABD yönetiminin deniz ablukasını 30 gün içinde kaldırması, bölgedeki bazı askeri unsurlarını geri çekmesi ve boğazın yeniden açılması planlanıyor.
ABD Başkanı Donald Trump daha önce yaptığı açıklamada, anlaşmayı "büyük bir anlaşma" olarak nitelendirerek Hürmüz Boğazı'nın açılacağını ve enerji sevkiyatının normale döneceğini belirtmişti.
Füze programı müzakere kapsamı dışında tutulacak
Mehr Haber Ajansı'nın yayımladığı taslağa göre gelecekte yapılacak görüşmeler; uranyum zenginleştirme faaliyetleri, zenginleştirilmiş uranyum stokları, yaptırımların kaldırılması ve ekonomik yeniden yapılanma konularıyla sınırlı olacak.
İran'ın balistik füze programı ile bölgedeki silahlı gruplara yönelik politikalarının ise müzakere gündeminde yer almayacağı ifade edildi.
300 milyar dolarlık ekonomik kalkınma planı
Taslakta yer alan en dikkat çekici maddelerden biri de İran'ın yeniden yapılandırılması için hazırlanacağı belirtilen ekonomik destek paketi oldu.
Buna göre ABD ve müttefiklerinin İran için en az 300 milyar dolar büyüklüğünde yeniden inşa ve ekonomik kalkınma planı hazırlaması öngörülüyor. Söz konusu paketin son yıllarda Orta Doğu için gündeme gelen en büyük ekonomik destek programlarından biri olabileceği değerlendiriliyor.
Nihai anlaşma için 60 günlük müzakere süreci
Taslağa göre taraflar, İran'ın nükleer programı ve yaptırımların kaldırılmasını kapsayan kapsamlı bir nihai anlaşmaya ulaşmak amacıyla 60 günlük resmi müzakere sürecine girecek.
Bu süreçte ABD yaptırımları ile Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı kaynaklı kısıtlamaların da ele alınması planlanıyor.
Taslakta ayrıca İran'ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması kapsamındaki yükümlülüklerini yeniden teyit edeceği ve nükleer silah geliştirmeyeceğini beyan edeceği belirtiliyor.
Öte yandan Mehr Haber Ajansı tarafından yayımlanan 14 maddelik taslağın içeriği, taraflarca henüz resmi olarak doğrulanmadı. Yetkililer, müzakereler ilerledikçe maddelerde değişiklik yapılabileceğini ve nihai anlaşmanın farklı hükümler içerebileceğini ifade ediyor.
