İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Sözcüsü İbrahim Rızai’nin yaptığı son açıklama, Orta Doğu’daki gerilimi yeniden dünya gündeminin merkezine taşıdı. Tahran yönetimi, ülkeye yönelik yeni bir saldırı olması halinde uranyum zenginleştirme oranını yüzde 90 seviyesine çıkarabileceklerini duyurdu. Uzmanlara göre bu oran, nükleer silah üretiminde kullanılabilecek kritik eşik olarak kabul ediliyor.
İranlı yetkili İbrahim Rızai, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, “Yeni bir saldırı durumunda İran’ın seçeneklerinden biri yüzde 90 zenginleştirme olabilir. Bunu parlamentoda değerlendireceğiz” ifadelerini kullandı. Açıklama, özellikle ABD ve İsrail’in İran’ın nükleer faaliyetlerine yönelik baskısını artırdığı bir dönemde dikkat çekti.
Yüzde 90 zenginleştirme neden kritik?
Nükleer uzmanlar, yüzde 90 seviyesindeki uranyum zenginleştirmesini “silah sınıfı” olarak değerlendiriyor. İran hâlihazırda yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyum üretimi yapıyor. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na (UAEA) göre bu oran bile teknik açıdan nükleer silah üretimine oldukça yakın bir seviye olarak görülüyor.
Tahran yönetiminin olası bir saldırıya karşı böyle bir adımı gündeme getirmesi, Batılı ülkelerde yeni bir nükleer kriz ihtimaline yönelik endişeleri artırdı.
ABD ve İsrail baskıyı artırıyor
Son dönemde Washington yönetimi, İran’ın tüm uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurmasını talep ediyor. Ancak İran tarafı bu talebi “kırmızı çizgi” olarak tanımlıyor. İranlı yetkililer, ülkenin nükleer programından geri adım atmayacağını sık sık vurguluyor.
Dış basında yer alan analizlerde ise Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri hareketlilik ve İsrail’in olası operasyon hazırlıkları üzerinde duruluyor. Uzmanlara göre bölgede yaşanabilecek yeni bir askeri gerilim, İran’ın nükleer faaliyetlerini daha da hızlandırabilir.
UAEA’dan dikkat çeken uyarı
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın son raporlarında, İran’ın yüzde 60 seviyesindeki uranyum stokunu önemli ölçüde artırdığı belirtilmişti. UAEA, İran’ın nükleer silaha sahip olmayan ülkeler arasında bu seviyede üretim yapan tek ülke olduğuna dikkat çekerek durumun “ciddi endişe” oluşturduğunu açıklamıştı.
Uzmanlar, İran’ın yüzde 90 seviyesine yönelmesi halinde bölgede diplomatik tansiyonun daha da yükselebileceğini ve yeni yaptırımların gündeme gelebileceğini değerlendiriyor.
