Ortadoğu'nun Silikon Vadisi denince bugün tek bir şehirden çok Abu Dabi-Riyad ekseninde büyüyen yeni bir teknoloji koridoru görülüyor. Ancak somut yapay zeka kampüsü, küresel şirket ortaklığı ve veri merkezi ölçeği açısından Abu Dabi şu an bir adım önde.
Ortadoğu'nun Silikon Vadisi neden Abu Dabi olabilir
Abu Dabi’nin elini güçlendiren en önemli başlık, G42 üzerinden kurulan yapay zeka ağı. OpenAI, Oracle, NVIDIA, Cisco ve SoftBank gibi devlerin dahil olduğu Stargate UAE projesi, Abu Dabi’yi yalnız bölgesel değil, küresel ölçekte yapay zeka hesaplama merkezi yapmayı hedefliyor. Bloomberg ve Reuters kaynaklı haberlerde proje, çok büyük ölçekli veri merkezi kampüsü olarak anlatıldı.
BAE’nin avantajı sadece para değil. Ülke; hızlı regülasyon, yabancı yetenek çekem kapasitesi, serbest bölgeler, düşük vergi ortamı ve Batı teknoloji şirketleriyle kurduğu dengeli ilişki sayesinde girişim ekosistemini daha esnek büyütüyor. Dubai, şirket kurulumunda ve global görünürlükte güçlü kalırken, Abu Dabi daha çok yapay zeka altyapısı ve devlet destekli teknoloji yatırımlarıyla ayrışıyor.
Riyad Ortadoğu'nun Silikon Vadisi yarışında geri değil
Suudi Arabistan ise yarışa daha büyük devlet ölçeğiyle giriyor. Kamu Yatırım Fonu destekli HUMAIN, ülkenin yapay zeka stratejisinin merkezinde yer alıyor. Reuters’a yansıyan bilgilere göre HUMAIN’in xAI yatırımı ve AWS ile genişleyen iş birlikleri, Riyad’ın sadece tüketici pazarına değil, yapay zeka üretim altyapısına da oynamak istediğini gösteriyor.
Riyad’ın en büyük kozu nüfus, sermaye ve Vision 2030 programı. Neom, veri merkezi planları, yerli teknoloji şirketleri ve kamu dijitalleşmesi bu vizyonu besliyor. Fakat Suudi Arabistan’ın Abu Dabi’yi yakalaması için yalnız büyük yatırım değil, daha açık girişim kültürü, uluslararası yetenek akışı ve özel sektör çevikliği de gerekiyor.
Sonuç olarak Ortadoğu'nun Silikon Vadisi neresi olacak
Bugünkü tabloya göre “Ortadoğu'nun Silikon Vadisi” unvanına en yakın yer Abu Dabi görünüyor. Riyad ise daha büyük ve uzun vadeli bir rakip. Eğer kriter yapay zeka veri merkezi ve küresel ortaklıksa Abu Dabi önde; pazar büyüklüğü ve devlet destekli dönüşümse Riyad güçlü aday.
