ABD Başkanı Donald Trump, Grönland’ın kaderini belirleyecek Beyaz Saray toplantısı öncesinde yaptığı açıklamalarda uluslararası kamuoyunun dikkatini bir kez daha bu tartışmalı konuya çekti. “ABD, ulusal güvenlik için Grönland’a ihtiyaç duymaktadır” diyen Trump, Çin ve Rusya’nın Arktik bölgedeki askeri faaliyetlerine atıfta bulunarak, “Biz almazsak, onlar alacak. Bu asla olmamalı” ifadelerini kullandı.
"Altın Kubbe" projesi için Grönland şart
Trump, Grönland'ın ABD tarafından geliştirilmekte olan "Altın Kubbe" savunma projesi için hayati önemde olduğunu öne sürerek, NATO'ya da bu hedef doğrultusunda liderlik etme çağrısı yaptı. “Grönland bizim elimizde olursa NATO daha güçlü olur. Bu kadar basit.” diyen Trump, Washington’un bu adımı atmaması halinde ittifakın caydırıcılığının zayıflayacağını savundu.
Danimarka ve Grönland’dan net mesaj: “Satılık değiliz”
Trump’ın açıklamaları, Danimarka ve Grönland’dan sert yanıtlar aldı. Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, yaptığı açıklamada, “Eğer ABD ile Danimarka arasında bir tercih yapmamız gerekiyorsa, biz Danimarka’yı seçiyoruz” dedi. Grönland Sanayi Bakanı da daha önce, “Amerikalı olmak gibi bir niyetimiz yok. Biz Danimarka Krallığı’nın parçası olmaktan mutluyuz” açıklamasını yapmıştı.
ABD’nin satın alma önerilerine karşı çıkan Danimarka yönetimi ise, Grönland’ın egemenliğine ve siyasi özerkliğine vurgu yaparak, bölgeye askeri ekipman ve personel sevkiyatı gerçekleştirdi.
Kongre'de Grönland için 51. eyalet tasarısı
Grönland krizi sadece yürütme organında değil, ABD Kongresi'ne de taşındı. Cumhuriyetçi Milletvekili Randy Fine, Grönland’ın ABD’ye 51. eyalet olarak katılması yönünde bir yasa tasarısı sundu. Tasarıda, adanın stratejik önemi ve Arktik bölgedeki güç rekabeti gerekçe gösterildi.
Zirve masasında kimler var?
Beyaz Saray’da bugün gerçekleşen toplantıda, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Rasmussen ve Grönland Dışişleri Bakanı Vivian Motzfeld ile bir araya geldi. Görüşmelerde, Grönland’ın egemenliği, Arktik bölgedeki askeri dengeler ve NATO içi pozisyonlar masaya yatırılıyor.
Rusya ve Avrupa’dan sert tepkiler
Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitri Medvedev, Grönland’ın referandumla Rusya’ya katılabileceğini ima ederek ironi yüklü bir mesaj verdi. Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul ise, Grönland’ın geleceğine sadece Danimarka ve Grönland halkının karar verebileceğini vurguladı. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de Arktik bölgedeki iş birliğinin önemine dikkat çekerek, NATO üyelerine birlik içinde hareket etme çağrısı yaptı.
