ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından başlayan çatışmalar, enerji piyasalarında fiyatlamaları etkiledi. İran’ın misilleme kapsamında Körfez’de ABD üslerinin bulunduğu ülkeleri hedef aldığına ilişkin haber akışıyla birlikte petrolün yanı sıra doğalgaz fiyatlarında da yükseliş izlendi.
Avrupa piyasalarında fiyat artışı hızlandı
Savaşın başlamasından bir gün önce Avrupa piyasalarında 32 avro seviyesinde bulunan doğalgaz fiyatının, piyasalardaki işlemlerin yeniden yoğunlaşmasıyla birlikte beşinci günde 53 avroya yükseldiği bildirildi. Böylece kısa sürede yüzde 62’lik artış gerçekleşti.
Hürmüz Boğazı ve LNG rotaları takip ediliyor
Jeopolitik açıdan kritik konumdaki Hürmüz Boğazı’nda güvenlik risklerinin artması, sıvılaştırılmış doğalgaz taşıyan LNG gemilerinin rotalarında gecikme ve aksama ihtimalini öne çıkardı. Bu durumun navlun ve sigorta maliyetlerini artırarak fiyatları yukarı yönlü etkilediği değerlendiriliyor.
TTF vadeli işlemleri 60 avronun üzerine çıktı
Hollanda Doğalgaz Transferi Sözleşmesi (TTF) vadeli işlemlerinde 3 Mart Salı günü megavatsaat başına fiyatın 60 avronun üzerine çıktığı aktarıldı. Haftalık bazda fiyatların yaklaşık yüzde 76 arttığı ifade edildi.
Asya’da referans LNG fiyatı zirveye yaklaştı
Asya piyasalarında Japonya, Güney Kore, Çin ve Tayvan teslimatlarını kapsayan Kuzeydoğu Asya LNG referans fiyatının bir yıllık zirveye ulaştığı, megavatsaat başına yaklaşık 43 avro seviyesinde işlem gördüğü kaydedildi.
Katar’da üretim duruşu ve arz beklentileri
Dünyanın en büyük LNG üreticilerinden Katar’ın, İran’ın Ras Laffan ve Mesaieed Sanayi Şehri’ne yönelik insansız hava aracı saldırılarının ardından 2 Mart’ta üretimi durdurduğunu açıkladığı belirtildi. Goldman Sachs’ın değerlendirmesinde, bu duraklamanın kısa vadede küresel LNG arzını yaklaşık yüzde 19 azaltabileceği öngörüsüne yer verildi.
Avrupa ve Asya’nın fiyat şoklarına duyarlılığı
Uzmanlar, yerli kaya gazı üretimi ve LNG kapasitesi yüksek olan ABD’ye kıyasla Avrupa ve Asya’nın olası doğalgaz fiyat şoklarına daha açık olduğunu belirtiyor. Avrupa’da tüketilen doğalgazın yaklaşık yüzde 25’inin LNG kaynaklı olduğuna dikkat çekilirken, uzun süreli bir aksamada fiyat baskısının artabileceği ifade ediliyor.
Küresel LNG akışında boğazın rolü
Küresel LNG üretiminin yaklaşık yüzde 20’sinin Hürmüz Boğazı’ndan geçtiği bilgisi paylaşıldı. Bu güzergahta uzun süreli bir kesinti yaşanması halinde, 2022’de Rusya-Ukrayna Savaşı’nın başladığı dönemde görülen benzer ölçekte bir arz şokunun gündeme gelebileceği değerlendiriliyor.
