Küresel emtia piyasaları bu kez El Nino kaynaklı iklim risklerine odaklandı. Çin Ulusal İklim Merkezi ve NOAA’nın tahminlerine göre 2026’nın ikinci yarısında orta ila güçlü seviyede bir El Nino etkisinin görülmesi bekleniyor. Uzmanlar, bunun özellikle tarım emtialarında ciddi arz sorunları yaratabileceğini belirtiyor.
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi’nin (NOAA) son tahminlerinde, 2026 sonbaharı itibarıyla “süper El Nino” ihtimalinin güç kazandığı ifade edildi. Bilim insanları bunun son 150 yılın en güçlü El Nino olaylarından biri olabileceği uyarısını yapıyor.
Tarım emtialarında büyük risk
El Nino’nun en sert etkisinin tarım ürünlerinde görülmesi bekleniyor. Özellikle Güneydoğu Asya’daki kuraklık riskinin palm yağı üretimini azaltabileceği, Hindistan ve Brezilya’daki hava koşullarının ise şeker ve kahve üretimini olumsuz etkileyebileceği belirtiliyor.
Analistler, güçlü El Nino dönemlerinde kakao, kahve, şeker, pirinç ve buğday fiyatlarında sert yükselişlerin tarihsel olarak sık görüldüğünü vurguluyor.
Palm yağı ve şeker fiyatları yükselişe geçti
Son günlerde Asya piyasalarında palm yağı ve beyaz şeker vadeli işlemlerinde yukarı yönlü hareket dikkat çekiyor. Bazı yatırım fonlarının 2026 sonu ve 2027 döneminde yaşanabilecek arz kesintilerine karşı pozisyon almaya başladığı belirtiliyor.
Uzmanlara göre özellikle Endonezya ve Malezya’daki yağış rejimlerinin bozulması palm yağı piyasasında küresel fiyat baskısını artırabilir.
Enerji ve lojistik maliyetleri de etkilenebilir
El Nino’nun yalnızca tarımı değil enerji piyasalarını da etkilemesi bekleniyor. Kuraklık nedeniyle hidroelektrik üretiminde düşüş yaşanabileceği, bunun da doğal gaz ve kömür talebini artırabileceği ifade ediliyor.
Ayrıca tropik fırtınaların artmasının deniz taşımacılığı ve liman operasyonlarında aksamalara yol açabileceği, navlun maliyetlerinde yeni artışlar yaratabileceği belirtiliyor.
“Yeni enflasyon dalgası” uyarısı
Ekonomi uzmanları, El Nino kaynaklı üretim kayıplarının gıda enflasyonunu yeniden hızlandırabileceği görüşünde. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde temel gıda fiyatlarının artmasının sosyal ve ekonomik baskıları artırabileceği değerlendiriliyor.
Bazı analizlerde El Nino’nun küresel emtia fiyatlarında yeniden “yeniden değerleme dalgası” oluşturabileceği ifade ediliyor.
Türkiye de etkilenebilir
Uzmanlara göre Türkiye, El Nino’nun merkezinde yer almasa da dolaylı etkilerini hissedebilir. Özellikle sıcak hava dalgaları, kuraklık ve tarımsal verim kaybı riskinin artabileceği belirtiliyor.
Boğaziçi Üniversitesi’nden bazı iklim uzmanları, güçlü bir El Nino senaryosunda Türkiye’de sonbahar sıcaklıklarının normalin oldukça üzerine çıkabileceği uyarısında bulunuyor.
Küresel ekonomide yeni kırılganlık endişesi
Rusya-Ukrayna savaşı, enerji krizi ve tedarik zinciri sorunlarının ardından şimdi de iklim kaynaklı risklerin emtia piyasalarını baskı altına aldığı belirtiliyor. Analistler, iklim olaylarının artık finans piyasaları açısından jeopolitik riskler kadar önemli hale geldiğini ifade ediyor.
