Türkiye'de milyonlarca kişi emekli olduktan sonra tekrar çalışmaya başlıyor. Peki emekli olduktan sonra çalışmanın önünde bir engel var mı? İzin, tazminat, işe geri dönüş gibi özlük haklarında da emekli çalışanlar açısından bir ayrım bulunuyor mu?
Yeni Asır yazarı Faruk Erdem, bu sorulara bugünkü köşesinde açık açık cevap verdi. Erdem, "Emekli olup çalışmaya devam edersem emekli maaşımdan kesinti yapılır mı?" sorusunu, "Emekli olduktan sonra hem emekli maaşı alıp hem de ister başkasının yanında isterseniz de kendi adınıza çalışabilirsiniz. İşçi olarak 4A'lı çalışanlar için devreye Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) girer. İşveren, çalışan için Sosyal Güvenlik Kurumu'na SGDP yatırmakla yükümlüdür. Eskiden Bağ-Kur kapsamında ve vergi mükellefi olan ya da şirket ortaklarından maaşlarından yüzde 10 kesinti yapılırdı. Bu uygulama 2016'da kaldırıldı. Artık emekli olduktan sonra ticari faaliyette bulunmaya devam edenlerin emekli maaşlarında kesinti yapılmıyor, bu kişiler prim de ödemiyor" diye yanıtladı.
"Emekli çalışanın kıdem tazminatı nasıl hesaplanıyor?" sorusunun cevabı ise şöyle:
"Emekli bir çalışan da 1 yıl dolduktan sonra işten çıkartılırsa, kanunun tarif ettiği ihbar ve kıdem tazminatını brüt maaş üzerinden alıyor. 20 yıl çalışıp 5 yıl aynı işyerinde devam edenler eğer emeklilik işlemi sırasında tazminatını almamışsa 25 yıl üzerinden, almışsa 5 yıl üzerinden kıdem tazminatını alıyor. Emekli işçiler, haklı bir gerekçe olmadan işten çıkartıldıklarında ihbar tazminatı alır. İhbar tazminatı süreleri kıdem tazminatını sıfırlayıp sıfırlamadıklarına göre değişiyor."
Erdem, "Yıllık izinlerle ilgili hesaplamalar nasıl yapılır? Emekli çalışan rapor parası alır mı?" sorularına da şu cevabı verdi:
"Emekli çalışanların izin günleri, diğer çalışanlar gibi kıdemlerine göre belirleniyor. Hatta 50 yaşından büyük olanlara kıdemine bakılmaksızın 20 günden az izin verilemiyor. Emekli çalışanlar hastalandıklarında ya da raporlu olduklarında diğer çalışanlar gibi rapor parası almıyor. Sadece iş kazası ve meslek hastalıklarında ödeme ortaya çıkıyor."
