Kamu Denetçiliği Kurumu’nun radar cezalarına ilişkin verdiği son karar, milyonlarca sürücüyü ilgilendirebilecek yeni bir tartışmanın kapısını araladı. Hız ihlali gerekçesiyle ceza yazılan bir vatandaşın bilgi ve belge talebinin reddedilmesi üzerine devreye giren KDK, devlet karşısında vatandaşın bilgi edinme hakkını öne çıkaran dikkat çekici bir tavsiyede bulundu. Karar, yalnızca tek bir başvuruyu değil, benzer durumda olan sürücüler için de emsal niteliği taşıyabilecek güçlü bir mesaj içeriyor.
Ceza kesildi, belge talebi reddedildi
Hız sınırını aştığı gerekçesiyle hakkında idari para cezası uygulanan sürücü, ceza tutanağına ekli şekilde ihlali doğrulayan somut bir belgenin bulunmadığını ileri sürdü. Bunun üzerine vatandaş, cezanın iptali için sulh ceza hakimliğine başvurdu. Ancak itiraz, “Radar cihazının kalibrasyonunun güncel olduğu” gerekçesiyle reddedildi.
Bununla da yetinmeyen sürücü, bu kez cezaya dayanak oluşturan radar cihazına ilişkin tür, model, seri numarası ve kalibrasyon durumunu gösteren bilgi ve belgeleri emniyetten talep etti. Ne var ki bu başvuruya da olumsuz yanıt verildi. Böylece tartışma, yalnızca bir trafik cezası meselesi olmaktan çıkarak şeffaflık ve idarenin hesap verebilirliği başlığına taşındı.
KDK devreye girdi
Bilgi edinme hakkının ihlal edildiğini savunan vatandaş, dosyayı Kamu Denetçiliği Kurumu’na taşıdı. Başvuruyu inceleyen KDK, ilgili ilin emniyet müdürlüğünden ayrıntılı bilgi istedi. Emniyetin kuruma gönderdiği yazıda, kalibrasyon belgelerinin idarenin iç düzeni, denetim yapısı ve teknik altyapısına ilişkin olduğu, bu nedenle bireysel başvurularda paylaşılamayacağı belirtildi. Yazıda ayrıca, gerekli görülmesi halinde bu belgelerin yargı mercilerince resen istenebileceği ifade edildi.
Vatandaş lehine dikkat çeken tavsiye
KDK ise bu yaklaşımı yeterli bulmadı ve başvurucuyu haklı gördü. Kurum, kamu güvenliğini zedeleyebilecek hassas bölümler ayıklanmak veya maskelenmek şartıyla, cezaya konu radar cihazının kalibrasyonuna ilişkin bilgi ve belgelerin başvurana bildirilmesi yönünde İçişleri Bakanlığı’na tavsiyede bulundu.
Kararda özellikle şu değerlendirme öne çıktı: “Başvurana doğrudan uygulanan idari para cezasının hukuka uygunluğunu denetleyebilmesi için radar cihazının kalibrasyonuna ilişkin asgari bilgilerin kendisiyle paylaşılması gerekmektedir.”
