TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşan yeni düzenleme, hem aile hayatını hem de dijital dünyada çocukların korunmasını doğrudan ilgilendiren önemli değişiklikler içeriyor. Sosyal Hizmetler Kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik öngören teklifin yasalaşmasıyla birlikte, doğum izninden babalık iznine, koruyucu aile uygulamasından 15 yaş altına sosyal medya kısıtlamasına kadar birçok başlıkta dikkat çeken adımlar atıldı. Özellikle aile kurumunu destekleyen düzenlemeler, kamuoyunda en çok konuşulan başlıklar arasına girdi.
Kadın memura doğum sonrası izin 16 haftaya çıktı
Devlet Memurları Kanunu’nda yapılan değişiklikle, kadın memurlar için ücretli doğum sonrası izin süresi 8 haftadan 16 haftaya yükseltildi. Böylece kadın memura doğumdan önce 8 hafta, doğumdan sonra ise 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta analık izni verilmesinin önü açıldı.
Düzenleme, çalışan annelerin hem sağlık süreçlerini daha rahat geçirmesi hem de yeni doğan çocukla daha güçlü bir bağ kurabilmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Aile yapısını güçlendirmeyi hedefleyen bu değişiklik, sosyal devlet anlayışının sahadaki yansımalarından biri olarak öne çıkıyor.
Doğum öncesi çalışma imkanı da genişletildi
Yeni yasaya göre, beklenen doğum tarihinden 8 hafta öncesine kadar sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu tabip raporuyla belgeleyen kadın memur, istemesi halinde doğumdan önceki sürenin 2 haftasına kadar görevine devam edebilecek. Bu durumda kullanılmayan izin süresi doğum sonrasına eklenecek.
Ayrıca daha önce doğum öncesinden doğum sonrasına aktarılabilen sürede de kadın memur lehine yeni bir artış yapıldı. Böylece izin planlamasında anne adayına daha fazla esneklik tanınmış oldu.
Babalık izni 5 günden 10 güne yükseldi
Yasada dikkat çeken bir diğer düzenleme de babalık iznine ilişkin oldu. Erkek işçilere, eşlerinin doğum yapması halinde verilen ücretli babalık izni 5 günden 10 güne çıkarıldı.
Bu adım, çocuk bakımının yalnızca annenin değil, babanın da aktif sorumluluğunda olduğuna işaret eden önemli bir gelişme olarak görülüyor. Özellikle doğum sonrası ilk günlerde aile bütünlüğünü koruyan ve ebeveynlerin sürece birlikte dahil olmasını kolaylaştıran düzenleme, çalışma hayatında uzun süredir dile getirilen taleplerden biriydi.
Koruyucu aile olan memura 10 gün izin
Kanunla birlikte devlet memurlarının koruyucu aile olmaya teşvik edilmesine yönelik yeni bir hak da getirildi. Buna göre, eşiyle birlikte ya da tek başına bir veya daha fazla çocuk için koruyucu aile olan memura, çocuğun koruyucu aile yanına teslim edildiği tarihten itibaren talebi üzerine 10 gün izin verilecek.
Bu düzenlemeyle, daha fazla çocuğun aile ortamında bakım görmesi, koruyucu aile modelinin güçlenmesi ve çocuk ile aile arasındaki uyum sürecinin daha sağlıklı yürütülmesi amaçlanıyor. Devletin, çocuk koruma mekanizmasını yalnızca kurum merkezli değil, aile merkezli bir anlayışla desteklemesi dikkat çekiyor.
15 yaş altına sosyal medya yasağı geldi
Yasanın en çok tartışılan bölümlerinden biri ise sosyal medya kullanımına ilişkin oldu. Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen “içeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi” başlıklı hükümde yeni düzenlemeye gidildi.
Buna göre sosyal ağ sağlayıcılar, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Platformlar, bu yasağın uygulanabilmesi için yaş doğrulama dahil gerekli tüm tedbirleri almakla yükümlü olacak.
Öte yandan sosyal ağ sağlayıcılar, 15 yaşını doldurmuş çocuklara yönelik ayrıştırılmış hizmet sunulması konusunda da gerekli önlemleri hayata geçirecek. Bu kapsamda alınan önlemler, ilgili platformların kendi internet sitelerinde yayımlanacak.
Ebeveyn kontrol araçları zorunlu olacak
Yeni düzenleme, ailelerin çocukların dijital kullanım alışkanlıklarını denetleyebilmesi için sosyal ağ sağlayıcılara açık yükümlülükler de getiriyor. Buna göre platformlar; açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sunmak zorunda olacak.
Söz konusu araçlar; hesap ayarlarının kontrol edilmesi, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi ödemeye dayalı işlemlerin ebeveyn iznine bağlanması, kullanım süresinin takip edilmesi ve bu sürenin sınırlandırılması gibi mekanizmaları içerecek.
