Türkiye’de çalışma hayatı, çocuk güvenliği ve dijital platformlara yönelik köklü değişiklikler içeren yeni kanun teklifi dikkat çekiyor. Özellikle aile yapısını güçlendiren ve çocukları korumayı merkeze alan düzenlemeler, hem çalışanlar hem de işverenler için önemli sonuçlar doğuracak.
Babalık izni iki katına çıkarılıyor
İş Kanunu’nda yapılan değişiklikle birlikte, çalışan babalara verilen ücretli izin süresi artırılıyor. Mevcut durumda 5 gün olan izin, eşin doğum yapması halinde 10 güne çıkarılacak. Bu adım, aile bütünlüğünü destekleyen ve babaların doğum sürecine daha aktif katılımını teşvik eden önemli bir gelişme olarak öne çıkıyor.
Çocuklarla temas eden iş yerlerine sıkı denetim
Yeni düzenleme, çocukların bulunduğu alanlarda çalışacak kişilere yönelik çok daha katı kurallar getiriyor. Cinsel suçlar, uyuşturucu ticareti, insan ticareti ve kasten öldürme gibi ağır suçlardan hüküm giymiş kişiler;
- Okullar
- Kreşler ve gündüz bakımevleri
- Çocuk kulüpleri
- Spor tesisleri
- Oyun alanları ve internet kafeler
gibi çocukların yoğun bulunduğu yerlerde çalışamayacak ve bu işletmeleri açamayacak.
Bu kapsamda, söz konusu kişilere ruhsat verilmeyecek. Eğer bu kişiler tarafından işletilen yerler tespit edilirse, 6 ay içinde devretme zorunluluğu getirilecek. Aksi halde ruhsatlar iptal edilecek.
Çalışanlara 6 ayda bir “temiz belge” zorunluluğu
Çocuklarla ilgili iş yerlerinde çalışan personel, adli sicil kayıtlarına dayalı olarak hazırlanmış uygunluk belgelerini her 6 ayda bir işverene sunmak zorunda olacak. Bu şartı ihlal eden işverenlere ciddi para cezaları uygulanacak.
İlk ihlalde kişi başına 3 kat asgari ücret, bir ay içinde düzeltilmezse 7 kat asgari ücret ceza kesilecek. Süreç devam ederse iş yerinin ruhsatı tamamen iptal edilecek.
Doğum izni süreleri uzatılıyor
Kadın çalışanlar için doğum izni konusunda da genişleme söz konusu. Analık hali kapsamında kabul edilen süre 8 haftadan 16 haftaya çıkarılıyor. Ayrıca belirli şartları sağlayan sigortalı kadınlara, doğum öncesi ve sonrası süreçte geçici iş göremezlik ödeneği verilmeye devam edilecek.
Erken doğum durumlarında kullanılmayan izin süreleri doğum sonrasına eklenecek. Kadın çalışanların isteği ve doktor onayıyla çalışma süresi de yeniden düzenlenerek daha esnek hale getiriliyor.
Askeri personel için özel düzenleme
Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma ve Sahil Güvenlik personelini kapsayan düzenlemeyle:
- Doğum sonrası izin 16 haftaya çıkarılıyor
- Toplam doğum izni süresi 24 hafta oluyor
- Evlat edinen personele 8 hafta izin veriliyor
- Koruyucu aile olanlara 10 gün izin hakkı tanınıyor
Sosyal medyaya yaş sınırı ve yaptırım
Dijital dünyaya yönelik düzenlemeler de oldukça dikkat çekici. Yeni kurallara göre:
- 15 yaş altına sosyal medya hizmeti sunulamayacak
- 15 yaş üstü çocuklar için özel, filtrelenmiş içerik sağlanacak
- Ebeveyn kontrol araçları zorunlu olacak
Ayrıca sosyal ağ sağlayıcılar, aldatıcı reklamlara karşı önlem almakla yükümlü olacak.
Günlük erişimi 10 milyonu aşan platformlar, mahkeme kararlarını en geç 1 saat içinde uygulamak zorunda. Aksi durumda reklam yasağı ve bant daraltma gibi yaptırımlar devreye girecek.
Oyun platformlarına ağır yükümlülükler
Oyun sektörüne yönelik düzenlemeler de sıkılaştırılıyor. Buna göre:
- Yaş derecelendirmesi olmayan oyunlar sunulamayacak
- Türkiye’de temsilci bulundurma zorunluluğu getirilecek
- Ebeveyn kontrol sistemleri zorunlu olacak
Kurallara uymayan platformlara 1 milyon TL’den 30 milyon TL’ye kadar ceza kesilebilecek. Devam eden ihlallerde internet hızının %50’ye kadar düşürülmesi gündeme gelecek.
Vergi ve bağış düzenlemesi
Darülaceze’ye yapılan bağışlar artık kurumlar vergisi matrahından düşülebilecek. Bu düzenleme, sosyal yardımlaşmayı teşvik eden bir adım olarak değerlendiriliyor.
