Trump Anıtkabir ziyaretini resmî programına almadı ve bu tercih kısa sürede tartışma başlattı. Önceki günlerde basına ilk durağının Anıtkabir olacağı yönünde bilgi düşmüş, ardından açıklanan takvim tam tersini göstermişti. Ortada bir iptal mi vardı, yoksa böyle bir durak baştan mı düşünülmemişti?
Trump Anıtkabir programına neden yer verilmedi?
Açık söylemek gerekirse ortada duyurulmuş bir gerekçe bulunmuyor. Ne Beyaz Saray ne de Ankara, bu tercihin arkasındaki sebebe dair tek kelime etti. Elimizde yalnızca Beyaz Saray'ın güncel takvimi var ve o listede mozole ziyareti geçmiyor. Reuters'ın Beyaz Saray muhabiri Hümeyra Pamuk da programı aktarırken durağın yer almadığını, ancak son anda değişebileceğini hatırlattı.
Aslında ilk sızan bilgiyle sonradan açıklanan resmî program birbirini tutmadı. 4 Temmuz sıralarında çıkan haberlerde Trump'ın Ankara'ya iner inmez Anıtkabir'e gideceği, oradan Beştepe'ye geçeceği anlatılmıştı. Sonra tablo değişince "iptal edildi" yorumları yayıldı. Teknik olarak bir iptalden çok, kesinleşen programla ilk duyumun örtüşmemesi söz konusu.
Trump Anıtkabir'e gitmezken hangi heyet gidecek?
Mesele yalnızca Trump'la sınırlı değil. Öğrenilen bilgilere göre zirve için Ankara'ya gelen 32 liderin hiçbiri mozoleye uğramayacak. Diplomatik kaynaklar bunun güvenlik kaynaklı bir düzenlemeyle ilgili olduğunu aktardı. Liderlerin yerine NATO üyesi ülkelerin daimî temsilcileri ile NATO Genel Sekreterliği'nden üst düzey bir heyet Anıtkabir'e giderek çelenk bırakacak. Yani zirve süresince tek resmî mozole programı kurumsal düzeyde yürütülecek.
Bu ayrıntının gündem olmasının bir nedeni de köklü bir teamül. Türkiye'ye resmî ziyaret yapan devlet başkanları genelde ilk iş Anıtkabir'e gider, Mustafa Kemal Atatürk'ün kabrine saygı duruşunda bulunur. Bugüne dek bu protokolü büyük ölçüde yalnızca Suudi Arabistan ve İran gibi ülkelerin liderleri delmişti. Bir ABD başkanının bu adımı atlaması, gerekçe paylaşılmadığı için farklı yorumları da beraberinde getirdi. Programın son dakikada güncellenebileceği uyarısı ise hâlâ geçerliliğini koruyor.
