ÜÇBAŞ NURETTİN HAMZA CAMİİ

ÜÇBAŞ NURETTİN HAMZA CAMİİ

Fatih, Beyceğiz Mahallesi, Sarayağası Caddesinde, tarihi Zincirlikuyu'nun yanında bulunmaktadır.

Cami, M.1532 yılında Amasya Da kadılık yapmış olan Ataullah oğlu Nureddin Hamza adlı hayır sahibi tarafından yaptırılmıştır. Ayrıca yapılış tarihini gösteren kapı üzerindeki kitabe tarihi şöyledir: ''Hayır-ı Latif''.

Camiin Üçbaş adıyla anılması, banisinin Karasu Kasabasının Üçbaş köyünde doğduğu ve doğum yerine nisbetle anıldığı içindir.

MİMARİ YAPISI:

Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nde, Caminin Mimar Sinan'ın eseri olduğunu bildirmektedir. Evliya Çelebi ye göre bu camiyi yaptıran Nurettin Hamza Efendi, Hz. Muhammed'i tıraş ettiği için berberlerin piri kabul edilen Selman-ı Pak ın köçeklerindendi.(köçek, Şeyhlerin, yaşlı kimselerin hizmetinde bulunan kimselere söylenmektedir ).

Evvelce duvarları kagir, tavanı ve çatısı ahşap olan cami, zamanla hasar görmüş, çatı çatı kısmı çökmeye yüz tutmuşken, 1989 yılında esaslı bir şekilde tamiratı yapılmıştır.Tamirat sırasında, eskiyen duvarları tuğladan örülerek yenilenmiş, tavan kısmı biraz yükseltilerek betondan düz olarak yapılmıştır. Avlu giriş kapısının solunda bulunan kısa ve kalın minaresi kesme taştan yapılmıştır. İç alanı 95 m2 olan caminin, mihrabı mermer kaplı, kürsüsü ahşap, minberi mermerdir. Tek giriş kapısı olup, ayrıca betondan yapılan mahfiline içerden ve dışardan çıkılmaktadır. 

Cami avlusunda, kagir bir yapıya sahip olan Üçbaş Medresesi bakımsız ve atıl bir durumda iken bugün yenilenmiş olarak Balkan Vakfı çatısı altında Fatih Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü’ne bağlı okul öncesi eğitim merkezi olarak faaliyet göstermektedir.

Ayrıca avlu içinde küçük bir mezarlık vardır. Yakınında Kara Halil Medresesi ve Edirme Saray Ağası'nın MS 1682 yılında yaptırdığı caminin bulunduğu caddeye ismi verilen tarihi ''Saray Ağası Çeşmesi'' yer almaktadır.

2012’de Koruma Kurulu tarafından onaylanan rölöve, restitüsyon ve restorasyon projelerine uygun olarak hizmete hazır hâle tekrar getirilen külliyenin camii ibadete açık olup, medresesi Balkan Vakfı çatısı altında, Fatih Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü’ne bağlı okul öncesi eğitim merkezi olarak faaliyet göstermektedir. Külliyenin haziresi ise duvar onarımı, temizlik ve bakım, taş onarım ve restorasyon hizmeti beklemektedir.

Nureddin Hamza bin Ataullah:

Osmanlı alimlerinden. İsmi, Nureddin Hamza bin Ataullah'tır. Üçbaş diye bilinir. Sakarya iline bağlı Karasu ilçesinin Üçbaş köyünde doğdu. Ancak doğum tarihi bilinmemektedir. M.1533 senesinde İstanbul'da vefat etti.

Kabri İstanbul'da, Atik Ali semtinde yaptırdığı, ''Üçbaş Mescidi'nin bahçesindedir.''

Zamanının alimlerinden akli ve nakli ilimleri tahsil ettikten sonra, Molla Muarrif-zade'nin hizmetinde bulundu. Onun sohbetlerinden istifade edip ilmi olgunluğa eriştikten sonra, sırasıyla; ''Manisa Medresesi, İznik Medresesi ve İstanbul Ebu Eyyub el-Ensari Medresesinde müderrislik yaptı.

Daha sonra Edirne Üç şerefeli Medresesine müderris ta'yin olundu. Bu medreselerde ilim öğretip insanlara faydalı olmakla meşgul iken, Sultan İkinci Bayezid Han'ın Amasya'da yaptırdığı medresede müderris olarak vazifelendirdiği.

Bir müddet Amasya müftülüğü vazifesini de yürüten Nureddin Hamza bin Ataullah, müderrislik ve müftîliği bırakıp emekli oldu. İstanbul'da vefat etti.

Nureddin Hamza bin Ataullah Efendi, alim, faziletli bir zat idi. Birçok ilimlerde ve fıkıh ilminde ihtisas sahibi idi. Güzel ahlak sahibi olup, insanlardan uzak ve sade bir hayat yaşardı.

Süslü elbiseler girmekten kaçınır, eski elbiseler giyerdi. İlim ehlinin bir yere giderken at ile gitmesi usul olduğu halde, o yürüyerek giderdi. Çok zengin olup, sayılamayacak derecede mal sahibi idi. Bu malından, fakir ve fukaraya ihsan ederdi. Hatta İstanbul'da Üçbaş Mescidi diye bilinen bir mescid ve bu mescidin çevresinde, fakirlerin ve ilim öğrenen talebelerin kalabileceği hücreler ve medrese yaptırmıştı. Mimar Sinan'ın eseri olan mescid ve hücreler, bugün de mescid ve talebe yurdu olarak kullanılmaktadır.

Nakledilir ki; Kanuni Sultan Süleyman Han'ın vezirlerinden İbrahim Paşa, birgün Nureddin Hamza Efendi ile sohbet ederken; ''Sizin altın gümüş ve paraya karşı ilginiz var. Fakat onları hayır ve hasenata çok sarf ediyorsunuz. Bu nasıl oluyor?'' dedi. Nureddin Hamza Efendi ise, cevabında;

''Evet, altın, gümüş ve parayı çok sever görünüyorum. Çünkü onunla ahiretimi kazanırım. 

Derisam Yakub Efendi, Çürüksulu Murad Efendi, Ahmed Efendi ve Abdullah Efendi gibi büyük âlimlerin kaldığı medresede, Fatih Camii'nde elli sene başı kayyımlık yapan Süleyman Efendi talebe okutup icazet vermiş, Cumhuriyet devrinin sonraki yıllarında Reîsülkurrâ Gönenli Mehmed Efendi de Kur’ân Kursu muallimi olarak hâfızları burada himaye edip yetiştirmiştir.

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER