Gratis neden boykot ediliyor, İsrail ile bağlantısı var mı soruları sosyal medya paylaşımlarının merkezine oturdu. Markanın doğrudan İsrail sermayeli olmadığı biliniyor ancak boykot çağrılarının gerekçesi iki farklı noktada birleşiyor.
Gratis kimin, sahibi kim?
Gratis, 2009 yılında Demir Sabancı tarafından kurulan Türkiye merkezli bir perakende zinciri. Kozmetik, kişisel bakım, makyaj, anne-bebek ürünleri ve parfüm alanında hizmet veriyor. Kurulduğu dönemde tamamen yerli sermaye ile faaliyet gösteriyordu. Ancak 2017 yılında ortaklık yapısı değişti. Türkiye’nin en büyük özel sermaye fonlarından Actera Group, şirketin çoğunluk hisselerini satın aldı. Actera Group Türkiye merkezli olsa da uluslararası yatırım ağlarına sahip bir fon. Bu değişim, markanın yerli kimliğini tartışmaya açtı.
Gratis İsrail malı mı?
Gratis doğrudan bir İsrail markası değil. Şirketin merkezi Türkiye’de bulunuyor, İsrail sermayesiyle kurulmuş veya yönetilen bir yapı değil. Ancak boykot tartışmalarının kaynağı marka kökeni değil, raflarda satılan ürünlerin menşei.
Gratis neden boykot ediliyor?
Boykot çağrılarının arkasında iki ana gerekçe öne çıkıyor.
Birincisi raflardaki ürün profili. Gratis mağazalarında L’Oréal, Maybelline, MAC, Estée Lauder, La Roche-Posay ve Garnier gibi İsrail ile ticari bağlantısı olduğu iddia edilen çok uluslu kozmetik markalarının ürünleri satılıyor. Bu markaların bir kısmı BDS ve sivil toplum girişimlerinin boykot listelerinde yer alıyor. Tüketiciler, Gratis’in bu ürünleri rafa koyarak “dolaylı destek” sağladığını ileri sürüyor.
İkincisi ortaklık yapısı. 2017’deki hisse satışının ardından Actera Group’un küresel finans ağına entegre yapısı, markanın tamamen yerli kimliğini yitirdiği yorumlarına yol açtı. Bazı kesimler, yerli markaların uluslararası fonlara satılmasının ekonomik bağımsızlığı zayıflattığını savunuyor.
Resmi boykot listelerinde yer alıyor mu?
Gratis, BDS hareketinin doğrudan yayımladığı uluslararası boykot listesinde yer almıyor. Ancak Türkiye’deki bazı sivil toplum platformları ve sosyal medya boykot siteleri markayı listelerine aldı. Bu platformlar boykot gerekçesi olarak raflardaki ürün çeşitliliğini ve Actera Group ortaklığını gösteriyor. Şirket konuyla ilgili resmi bir açıklama yapmadı. Bu sessizlik, boykot çağrılarının sosyal medyada daha da yaygınlaşmasına zemin hazırladı.
Tüketicilere ne öneriliyor?
Boykot çağrılarını destekleyen kullanıcılar, alışverişlerinde etiket ve marka tercihi yapmayı öneriyor. Gratis raflarında yerli kozmetik markaları da bulunuyor. Tüketicinin kararı bireysel inisiyatife bağlı olarak şekilleniyor.
