Lipton hangi ülkenin markası ve gerçekten boykot edilmeli mi sorularına net yanıt arayanların sayısı her geçen gün artıyor. Markanın kökeni, mevcut sahipleri ve İsrail bağlantısı iddialarının arkasındaki gerçekler kafaları karıştırıyor. İşte tüm yönleriyle Lipton hakkında merak edilenler.
Lipton hangi ülkenin markası
Lipton, 1890 yılında İskoçyalı girişimci Sir Thomas Lipton tarafından Glasgow şehrinde kuruldu. Yani markanın kökeni İskoçya, dolayısıyla Birleşik Krallık. Bugün dünya genelinde 110'dan fazla ülkede satılan bir İngiliz çay markası kimliğini koruyor. Üretim tesisleri Asya'dan Avrupa'ya yayılmış durumda; Türkiye'de satılan ürünler de farklı ülkelerdeki tesislerde üretilip paketleniyor.
Markanın sahiplik yapısı son yıllarda değişti. 2021'de Unilever, küresel çay iş kolunu yatırım firması CVC Capital Partners'a sattı ve süreç sonunda Lipton, “Lipton Teas and Infusions” adlı yeni yapı altına geçti. Sıcak çay ürünleri burada konumlanırken, Lipton Ice Tea, Pure Leaf ve Brisk gibi hazır içecek serileri Unilever ile PepsiCo'nun ortak girişimi tarafından yönetilmeye devam ediyor. Yani aynı marka adı altında farklı ürün kategorilerinin farklı şirketlere bağlı olduğu çok katmanlı bir tablo söz konusu.
Lipton boykot listesinde mi
Lipton hakkındaki boykot tartışmasının kaynağı doğrudan markanın kendisi değil, ortaklık yapısından geliyor. Lipton Ice Tea üzerinden ortak olunan PepsiCo, İsrail merkezli SodaStream'i 3,2 milyar dolara satın aldı. PepsiCo ayrıca İsrail merkezli Sabra markasında da yüzde 50 hisseye sahip. Sabra'nın hakim hissedarı Strauss Group'un ise İsrail ordusuna tedarik sağladığı biliniyor. İşte Lipton'u boykot listelerine taşıyan bağlantı tam olarak burada.
Boykot.co ve Boykot Dedektifi gibi sivil platformlar Lipton'u boykot listesine ekledi. Ancak hemen belirtmek gerekiyor: Lipton'a yönelik resmi bir devlet kararı yok. Boykot çağrıları tamamen tüketici inisiyatifi ve sivil toplum hareketleriyle yürüyor. Bu da “resmi liste” diye bir şeyin olmadığı, kararın bireysel tercihe kaldığı anlamına geliyor.
Lipton İsrail malı mı
Doğrudan cevap: Hayır, Lipton İsrail malı değil. Markanın İsrail'de kuruluşu, üretim tesisi ya da Tel Aviv merkezli bir sahibi yok. Lipton'un İsrail bağlantısı tamamen dolaylı bir nitelik taşıyor; PepsiCo'nun İsrail menşeli şirketlerdeki yatırımları üzerinden kuruluyor.
Boykot kararı vermeyi düşünenler için pratik bir not: Sıcak poşet çay ürünleri ile Lipton Ice Tea farklı şirketler tarafından yönetiliyor. Etiketin arkasındaki üretici ve ithalatçı bilgisini kontrol etmek, doğru karar için en sağlıklı yöntem olarak öne çıkıyor.
