Körfez bölgesinde görev yapan Batılı ve Arap diplomatlar, Umman'ın Riyad ile STC'nin Kızıldeniz karşısındaki Somaliland benzeri bir bağımsızlık ilan etmeyi planladığına dair istihbarat paylaştığını doğruladı. Yemen uzmanı İbrahim Celal, "Umman gölgelerde hareket etti" dedi ve ekledi: "STC'nin Hadramut'taki maceracılığından Suudi Arabistan etkilendiği kadar, El-Mehra'daki yanlış hesaplanmış maceracılıktan Umman da etkilendi."
Umman neden taraf tuttu?
Ummanlılar, Yemen'in El-Mehra bölgesiyle derin kabilevi, kültürel ve ekonomik bağlara sahip. 1962-1975 yılları arasında Umman, Yemen sınırındaki dağlık Zufar bölgesinde Marksist gerillaclara karşı kanlı bir isyan bastırma savaşı verdi. O dönemde silah ve eğitim alan gerillalar, Yemen Demokratik Halk Cumhuriyeti'nden destek alıyordu.
Muskat Politika Konseyi Başkanı Yusuf el-Belushi, ayrılık ve istikrarsızlık hafızasının "Umman'ın güvenlik algılarını şekillendirmeye devam ettiğini" söyledi. Umman diplomatları, BAE ve müttefiklerinin umduğu türden bir Yemen bölünmesine karşı olduklarını her fırsatta vurguluyorlar.
Umman'ın üç kırmızı çizgisi
Uzman İbrahim Celal'e göre Umman'ın Yemen'de sınır güvenliğine bağlı üç kırmızı çizgisi var: BAE'nin sınırı yakınındaki etkisini genişletmesini durdurmak, ayrılıkçıların sınıra ulaşmasını engellemek ve Selefilerin sınırda konuşlanmasını önlemek.
Suudi Arabistan'ın askeri operasyonu bu üç hedefi de Umman için gerçekleştirdi. Bu nedenle Muskat sessiz destek sağladı. Belushi, "Yemen bizim için yönetilebilir bir durumda kalmıştı. Ancak BAE, Güney Yemen'de çok yakın bir ayrılık riski oluşturduğunda, bu Umman'ın sınırını değiştirebilecek bir tırmanmaya zemin hazırlayan bir tehdit haline geldi" dedi.
Suudi-BAE rekabeti ve Umman'ın konumu
Veliaht Prens Muhammed bin Selman ile BAE Devlet Başkanı Muhammed bin Zayed bir zamanlar müttefikti. 2015'te İran destekli Husileri devirmek için Yemen'e müdahale etmişlerdi. Yemen'deki gerilim, aralarındaki çatışmayı su yüzüne çıkardı.
Son on yılda BAE, Somaliland'dan Libya'ya kadar birçok ayrılıkçı hareketi destekledi. Sudan'da ise Suudi Arabistan, Mısır ve Türkiye'nin desteklediği orduya karşı Hızlı Destek Kuvvetleri'ni destekliyor.
Belushi, Suudi Arabistan ve BAE 2015'te tam uyum içindeyken bunun Umman'ın çıkarları için çok riskli olduğunu söyledi. İki ülke birbirleriyle karşı karşıya geldiğinde ancak rekabetlerini yönetebildiklerinde Umman için arabuluculuk fırsatı doğuyordu. Rekabetin Yemen siyasetinin dar sınırları dışına taşması halinde bunun Umman ve tüm Körfez İşbirliği Konseyi için tehlikeli olacağını uyardı.
Arabuluculuk için yeni bir fırsat mı?
Bazı analistler, şimdi Umman'ın Yemen'de arabuluculuk için yeni bir fırsat penceresinin açıldığına inanıyor. STC zayıfladı ve Suudi Arabistan'ın hızlı operasyonu Riyad'ın hem askeri hem de diplomatik itibarını artırdı.
Suudi Arabistan ve Husiler zaten ciddi görüşmeler içindeydi. Umman, Aralık ayında Suudi Arabistan ile Husiler arasında başarılı bir esir takası arabuluculuğu yapmıştı. Belushi, "Umman şimdi arabuluculuğumuzu sonuçlandırmak için büyük bir fırsata sahip" dedi.
Ancak zorluk ABD ve İsrail'den geliyor. İkisi tekrar İran'a saldırmaya kalkarsa bu gerilimleri yeniden alevlendirebilir. Belushi, "ABD yaptırım hafifletmesi alamazlarsa ve İsrail tarafından bombalanmaya devam ederlerse Husiler neden anlaşma yapsın?" diye sordu.
