Güneydoğu Asya ülkesi Laos’ta bulunan ve uzun yıllardır gizemini koruyan devasa taş küplerle ilgili dikkat çeken bir keşif yapıldı. Xiangkhoang Platosu’nda yer alan ve “Küpler Ovası” olarak bilinen bölgede yürütülen arkeolojik kazılar, taş küplerin antik dönemde aile mezarlığı olarak kullanıldığını ortaya çıkardı.
Binlerce dev taş yapının bulunduğu bölgede gerçekleştirilen çalışmalarda, küplerden birinin içerisinde çok sayıda insana ait kemik kalıntıları tespit edildi. Araştırmacılar, söz konusu küplerin yüzlerce yıl boyunca çok aşamalı defin ritüelleri için kullanıldığını belirtti.
Patlamamış bombalar nedeniyle yıllarca araştırılamadı
Laos’taki Küpler Ovası, arkeoloji dünyasının uzun yıllardır dikkatini çekiyordu. Ancak 1960’lı yıllardaki Laos İç Savaşı sırasında ABD tarafından bölgeye bırakılan milyonlarca misket bombası nedeniyle araştırmalar büyük risk altında yürütüldü.
Bölgede halen patlamamış yaklaşık 80 milyon misket bombasının bulunduğu belirtilirken, bilim insanlarının uzun süre bu alanlara yaklaşmakta zorlandığı ifade edildi.
37 kişiye ait kalıntılar ortaya çıkarıldı
Avustralya’daki James Cook Üniversitesi’nden arkeolog Nicholas Skopal liderliğindeki ekip tarafından yürütülen üç yıllık kazı çalışmasında, tamamen ortaya çıkarılan dev taş küpün tabanında yoğun insan kemiği kalıntıları bulundu.
Yapılan incelemelerde küpün içinde toplam 37 farklı bireye ait kemiklerin yer aldığı tespit edildi. Karbon testleri ise bu kalıntıların aynı dönemde gömülmediğini gösterdi.
Araştırmacılar, küpün milattan sonra 890 ile 1160 yılları arasında yaklaşık 270 yıl boyunca geniş aile grupları tarafından tekrar tekrar kullanıldığını belirledi.
İkincil defin ritüeli uygulandığı belirlendi
Uzmanlar, kemiklerin doğrudan küpe gömülmediğini, “ikincil defin” olarak adlandırılan özel bir ritüelin uygulandığını açıkladı.
Araştırmacıların değerlendirmesine göre cenazeler ilk aşamada daha küçük küplerde bekletiliyor, bedenlerin çürümesinin ardından kalan kemikler büyük taş küplere taşınıyordu. Çevredeki bazı küplerin boş olmasının da bu geçici defin süreciyle bağlantılı olduğu ifade edildi.
Kazılarda ayrıca demir bıçak, çan, çömlek parçaları ve çeşitli mezar hediyeleri de bulundu.
Antik ticaret ağına dair izler bulundu
Taş küpün içerisinden çıkarılan Güney Hindistan ve Mezopotamya kökenli cam boncuklar ise bölgede yaşayan toplulukların uzak coğrafyalarla ticaret ilişkisi kurduğunu ortaya koydu.
Uzmanlar, elde edilen bulguların antik Laos toplumunun sanılandan daha gelişmiş ticaret ağlarına sahip olduğunu gösterdiğini belirtti.
