Tüm dünyanın yakından takip ettiği ABD-İran nükleer müzakerelerinde ilk görüşme sona erdi. Umman’ın başkenti Maskat’ta, Umman’ın arabuluculuğunda gerçekleştirilen temaslar, yaklaşık 8 ay sonra iki ülkeyi yeniden aynı masada buluşturdu. Görüşmelerin ardından ilk açıklama İran cephesinden geldi.
İlk Açıklama İran’dan: “İyi Bir Başlangıç Yaptık”
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, görüşmelerin ardından yaptığı açıklamada, tarafların temel bakış açılarını birbirine aktardığını belirterek, “Ana konulara girilmedi, talepler görüşüldü. İyi bir başlangıç yaptık” dedi. Erakçi, görüşmelerin devam ettirilmesi konusunda iki taraf arasında ilkesel bir mutabakat bulunduğunu da vurguladı.
Görüşmeler Umman’ın Ev Sahipliğinde Yapıldı
Maskat’taki temaslar, Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’nin ev sahipliğinde gerçekleşti.
İran heyetine Abbas Erakçi,
ABD heyetine ise ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff başkanlık etti.
İran tarafında bakan yardımcıları ve Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü de görüşmelere katılırken, ABD heyetinde Jared Kushner da yer aldı.
H2 | “Ciddi Bir Güven Eksikliği Var”
Erakçi, açıklamasında ABD ile İran arasında ciddi bir güven sorunu bulunduğuna dikkat çekerek, öncelikle bu güvensizliğin aşılması ve müzakereler için net bir çerçevenin belirlenmesi gerektiğini ifade etti. Haziran 2025’te İsrail ve ABD saldırılarıyla sürecin sekteye uğradığını hatırlatan Erakçi, bu durumun İran tarafında derin bir güvensizlik yarattığını söyledi.
İkinci Temas da Gerçekleştirildi
Görüşmeler kapsamında taraflar, Umman Dışişleri Bakanı el-Busaidi ile ayrı ayrı ikinci bir temas daha gerçekleştirdi. İran heyeti, mevcut gerilimi azaltmaya yönelik hazırlanan planı Umman tarafına sundu. Planın daha sonra ABD heyetine iletildiği ve incelemeye alındığı bildirildi.
Umman: Uygun Zamanda Yeniden Bir Araya Gelinecek
Umman Dışişleri Bakanı el-Busaidi, Maskat’taki görüşmelerin tarafların pozisyonlarını netleştirdiğini belirterek, “Uygun zamanda tarafları yeniden bir araya getirmeyi hedefliyoruz” açıklamasında bulundu. Görüşme sonuçlarının hem Tahran’da hem de Washington’da değerlendirileceği ifade edildi.
Temel Anlaşmazlık Başlıkları Değişmedi
Müzakerelerde ana gündem maddeleri yine uranyum zenginleştirme ve yaptırımların kaldırılması oldu.
İran, nükleer programını sınırlama karşılığında yaptırımların kaldırılmasını isterken,
ABD, uranyum zenginleştirmenin tamamen durdurulmasını ve yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyumun İran dışına çıkarılmasını talep ediyor.
ABD ayrıca füze programı ve bölgesel silahlı gruplara verilen desteği de masaya taşımak isterken, İran bu başlıkları kesin bir dille reddediyor.
Görüşmeler Neden Umman’da Yapıldı?
Müzakerelerin başlangıçta Türkiye’de yapılması planlanmıştı. Ancak İran’ın sürecin yalnızca nükleer dosya ile sınırlı olması yönündeki itirazı üzerine görüşmeler Umman’a alındı. Böylece Maskat, kritik diplomasi trafiğinin merkezi haline geldi.
Trump’tan Sert Mesajlar
Kritik zirve öncesinde ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik sert açıklamalar yapmış, Tahran’ın “vurulmamak için müzakere ettiğini” iddia etmişti. Trump’ın bu çıkışları, müzakerelerin gölgesinde yeni bir gerilim başlığı olarak değerlendiriliyor.
