ABD ile İran arasında 28 Şubat’ta başlayan çatışmaların ardından 8 Nisan’da sağlanan geçici ateşkes sonrası taraflar, kalıcı ateşkes için Pakistan’ın başkenti İslamabad’da görüşmelere başladı. Pakistanlı kaynakların aktardığına göre, görüşmeler Pakistanlı aracıların girişimiyle başlatıldı.
Tarafların doğrudan görüşmelere geçmeden önce, İslamabad’daki bir otelde Pakistan heyetleriyle ayrı ayrı temas kurduğu belirtildi. Kaynaklardan biri, “İki heyetin ne zaman yüz yüze görüşeceğini şu anda söyleyemem. Şu anda Pakistanlı yetkililer ile görüşüyorlar.” ifadelerini kullandı.
İslamabad görüşmeleri öncesi diplomatik temaslar
Görüşmeler öncesinde hem İran hem de ABD heyetleri Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile ayrı ayrı bir araya geldi. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve beraberindeki heyetin İslamabad’a gelişi de görüntülendi.
İslamabad görüşmeleri olarak adlandırılan süreçte, İran heyetine Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf başkanlık ediyor. Heyette Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Savunma Konseyi Genel Sekreteri Ali Ekber Ahmediyan ve Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti de yer alıyor.
ABD heyetine ise Başkan Yardımcısı JD Vance başkanlık ederken, heyette Jared Kushner ve Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff da bulunuyor. Arabulucu Pakistan tarafında Başbakan Navaz Şerif, Dışişleri Bakanı İshak Dar ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Asım Münir görüşmelere katılıyor.
İran’dan açıklama: savaş bölgeyi tehdit etti
İran’ın İslamabad Büyükelçisi Rıza Emiri Mukaddem, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Pakistan’ın arabuluculuk rolüne dikkat çekti. Mukaddem, “Bu savaş, sadece İran ulusu ve medeniyetine karşı açık bir suç değil aynı zamanda bölgenin ve dünyanın güvenliğini tehlikeye atmıştır. ABD'nin, ev sahibi ülkenin arabuluculuk çabalarını onurlandırıp onurlandırmayacağı henüz belli değil.” ifadelerini kullandı.
İran heyetinin başkanı Kalibaf ise müzakerelere ilişkin daha önce yaptığı değerlendirmede, “İyi niyetimiz var ama güvenimiz yok.” dedi.
ABD ve İran arasında şartlar masada
İran, görüşmelerde bir daha saldırı düzenlenmeyeceğine dair kesin garanti verilmesini, yaptırımların kaldırılmasını, sivil nükleer programının tanınmasını, dondurulan varlıkların iadesini ve tazminat ödenmesini talep ediyor. Ayrıca “Hürmüz Boğazı için yeni geçiş protokolü” de İran’ın şartları arasında yer alıyor.
ABD Başkanı Donald Trump, ateşkesin ardından İran’ın sunduğu 10 maddelik karşı teklifi sosyal medya üzerinden “mantıklı ve üzerinde konuşulabilir bir zemin” olarak değerlendirdi. Buna karşın Başkan Yardımcısı JD Vance ve Beyaz Saray Sözcülüğü İran’ın taleplerini “kabul edilemez” olarak nitelendirdi.
Ateşkes süreci kırılganlığını koruyor
Tahran ile Washington arasında başlatılan bu görüşmeler, 40 gün süren çatışmaların ardından sağlanan geçici ateşkesi kalıcı hale getirmeyi amaçlıyor. Ancak tarafların talepleri arasındaki farklılıklar ve İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarını sürdürmesi, sürecin kırılganlığını artırıyor.
Öte yandan, İran heyetinin uçağında Minab’da hayatını kaybeden çocukların fotoğrafları ve sırt çantalarının koltuklara konulduğu görüldü. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın bu görüntülere baktığı anlar da paylaşıldı.
