ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçiş sağlamak amacıyla başlattığı “Özgürlük Projesi” operasyonu, beklenmedik bir krizle karşı karşıya kaldı. Washington yönetiminin büyük önem verdiği operasyon, Suudi Arabistan’ın askeri destek vermeyi reddetmesi sonrası yalnızca 36 saat içinde askıya alındı.
NBC News’in ABD’li yetkililere dayandırdığı habere göre Riyad yönetimi, Amerikan ordusunun üslerini ve hava sahasını kullanmasına izin vermedi. Bu gelişme, bölgede tansiyonun daha da yükselmesine neden oldu.
Körfez’de Soğuk Rüzgarlar
Trump yönetiminin operasyonu müttefiklerle yeterli koordinasyon sağlamadan başlattığı iddiası dikkat çekti. Körfez ülkelerinin büyük bölümünün gelişmelerden son anda haberdar olduğu öne sürüldü.
Özellikle Suudi Arabistan’ın, Riyad yakınlarındaki Prens Sultan Hava Üssü’nün kullanımına izin vermemesi Washington açısından ciddi bir engel oluşturdu. Uzmanlara göre Hürmüz Boğazı çevresindeki coğrafi şartlar nedeniyle ABD’nin bölgesel hava sahası desteği olmadan operasyon yürütmesi oldukça zor.
Trump-Bin Selman Görüşmesi Sonuç Vermedi
Krizi aşmak için ABD Başkanı Trump ile Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman arasında telefon görüşmesi gerçekleştirildi. Ancak görüşmeden beklenen sonuç çıkmadı.
ABD yönetimi, operasyonu geçici olarak durdurma kararı aldı. Suudi kaynaklar ise sorunun temelinde gelişmelerin çok hızlı ilerlemesinin bulunduğunu savundu.
Riyad’ın ayrıca İran ile ABD arasında büyüyen gerilimin sona ermesi için Pakistan’ın yürüttüğü arabuluculuk çabalarına destek verdiği belirtildi.
Diplomasi Trafiği Hızlandı
Operasyonun askıya alınmasının ardından diplomatik temaslar yoğunlaştı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD’den gelen yeni barış teklifinin değerlendirildiğini açıkladı.
Pakistan’ın arabulucu rol üstlenmesi dikkat çekerken, Trump da yaptığı açıklamada savaş ihtimalinin azalabileceğini söyledi. Ancak anlaşma sağlanamazsa askeri seçeneğin yeniden masaya gelebileceği mesajını verdi.
“Özgürlük Projesi” Neydi?
Trump yönetimi, 4 Mayıs itibarıyla Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan ve krizle doğrudan bağlantısı olmayan tarafsız ülkelere ait gemilere güvenli geçiş desteği sağlayacağını duyurmuştu.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, bölgede yaklaşık 87 ülkeden 23 bin sivilin tahliyesi için operasyon başlatıldığını açıklamıştı. Ancak Suudi Arabistan’ın desteğini çekmesiyle plan kısa sürede durma noktasına geldi.
