ABD ile İran arasında İslamabad’da tam 21 saat süren kritik görüşmelerden sonuç çıkmaması, küresel dengeleri sarsabilecek yeni bir krizin kapısını araladı. Müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanmasının hemen ardından ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nı abluka altına alma talimatı verdiğini açıklaması, bölgede tansiyonu zirveye taşıdı. Dünya enerji ticaretinin kalbi sayılan bu dar su yolunda yaşanacak olası bir çatışma, sadece bölgeyi değil tüm küresel ekonomiyi doğrudan etkileme potansiyeli taşıyor.
ABD’den Sert Hamle: Saat Verildi
Trump’ın açıklamalarının ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’a yönelik deniz ablukasının başlayacağı tarihi net şekilde duyurdu. Açıklamaya göre Türkiye saatiyle 17.00 itibarıyla İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm gemiler abluka kapsamında değerlendirilecek.
CENTCOM’un açıklamasında şu ifadeler dikkat çekti:
“Başkan’ın talimatı doğrultusunda, İran limanlarına giren ve çıkan tüm deniz trafiğine yönelik abluka başlatılacaktır.”
Ablukanın, Basra ve Umman Körfezi dahil olmak üzere İran’a ait tüm limanları kapsayacağı belirtilirken, İran dışı limanlara giden gemilerin geçişine ise müdahale edilmeyeceği vurgulandı. Bu durum, ABD’nin kontrollü ama kararlı bir baskı stratejisi izlediğini ortaya koyuyor.
Trump’tan Açık Tehdit: “Ateş Eden Bedelini Öder”
ABD Başkanı Donald Trump, sert söylemini daha da ileri taşıyarak İran’a doğrudan gözdağı verdi.
Trump açıklamasında,
“Herkesin giriş çıkış yapabildiği bir düzen kuracağız. İran’ın döşediği mayınları temizleyeceğiz. Bize veya barışçıl gemilere ateş eden herhangi bir İranlı cehenneme gönderilecek” ifadelerini kullandı.
Bu sözler, Washington yönetiminin askeri seçeneği masada tuttuğunu açıkça gösterirken, diplomatik çözüm ihtimalinin zayıfladığı yorumlarına neden oldu.
İran’dan Yanıt Gecikmedi: “Ölümcül Girdap”
ABD’nin hamlesine İran cephesinden sert karşılık geldi. Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı üzerinde İHA görüntüleri paylaşarak kontrolün kendilerinde olduğunu vurguladı.
Yapılan açıklamada,
“Tüm trafik silahlı kuvvetlerin kontrolü altında. Herhangi bir yanlış hamle düşmanı ölümcül bir girdaba sürükler” denildi.
İran ayrıca askeri gemilere yönelik uyarısını daha da sertleştirerek, boğaza yaklaşan her askeri unsurun “ateşkes ihlali” sayılacağını ve güçlü şekilde karşılık verileceğini ilan etti.
Diplomasi Çöktü: 21 Saatlik Görüşme Neden Başarısız Oldu?
İslamabad’daki görüşmelerde ABD, İran’dan nükleer programını tamamen sonlandırmasını talep etti. Ancak Tahran bu şartı egemenlik hakkına müdahale olarak değerlendirerek reddetti.
ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance, süreci şöyle özetledi:
“Kırmızı çizgilerimizi net şekilde ortaya koyduk, ancak İran bunları kabul etmedi.”
İran medyası ise başarısızlığın sebebini ABD’nin “aşırı talepleri” olarak gösterdi. Tarafların geri adım atmaması, müzakereleri çıkmaza sürükledi.
İran’dan Net Mesaj: “Savaşsa Savaş”
İran Meclis Başkanı Kalibaf, ABD’ye karşı sert bir duruş sergiledi.
“Eğer savaşırsanız savaşırız, mantıkla yaklaşırsanız mantıkla karşılık veririz” diyen Kalibaf, İran’ın hiçbir tehdide boyun eğmeyeceğini vurguladı.
Bu açıklamalar, Tahran yönetiminin geri adım atma niyetinde olmadığını net şekilde ortaya koyuyor.
Askeri Baskı da Sonuç Vermedi
ABD’nin daha önce İran’a yönelik gerçekleştirdiği geniş çaplı operasyonlar da beklenen etkiyi yaratmadı. Pentagon verilerine göre 38 gün süren operasyonlarda 13 binden fazla hedef vurulmasına rağmen İran politikasını değiştirmedi.
