İran Meclisi’nde hazırlanan yasa tasarısına göre, Hürmüz Boğazı’ndan yapılacak geçişlerde alınması planlanan ücretlerin İran’ın ulusal para birimi olan riyal ile ödenmesi öngörülüyor. Düzenlemeye ilişkin açıklama, İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi’den geldi.
İran devlet televizyonunda katıldığı programda konuşan Azizi, Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçişe ilişkin hazırlanan yasa tasarısının ayrıntılarını paylaştı. Azizi, tasarının onaylanmasının ardından boğazın tamamen Silahlı Kuvvetlerin kapsamlı kontrolü altına gireceğini belirtti.
Geçiş ücretlerinde riyal uygulaması planlanıyor
İbrahim Azizi, Meclis’te hazırlanan düzenlemede boğazdan geçişler için alınacak ücretlerin İran riyali ile tahsil edilmesinin yer aldığını söyledi. Azizi, yasa tasarısının kabul edilmesi halinde uygulamanın yürürlüğe gireceğini ifade etti.
Açıklamada ayrıca, Hürmüz Boğazı konusunda Umman ile iş birliği anlaşması imzalanmasının da gündemde olduğu bildirildi. Bu çerçevede bölgesel koordinasyonun güçlendirilmesine yönelik adımların değerlendirildiği aktarıldı.
Ödeme yöntemleri daha önce de gündeme gelmişti
ABD basınında daha önce yer alan haberlerde, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden geçiş ücretlerini kripto para veya Çin yuanı ile tahsil ettiği öne sürülmüştü. Bu yöntemin, ödemelerin ABD finans sistemi dışında gerçekleştirilmesini sağlayarak yaptırımların etkisini azaltmayı hedeflediği belirtilmişti.
Yeni tasarıyla birlikte ödeme sisteminin daha açık bir çerçeveye kavuşturulmasının amaçlandığı değerlendiriliyor.
Hürmüz Boğazı için uluslararası planlama sürüyor
Öte yandan Fransa Savunma Bakanı Catherine Vautrin, Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüsefer güvenliğine ilişkin açıklamada bulundu. Vautrin, Fransa’nın girişimiyle yaklaşık 20 ülkenin, gerekmesi halinde gemilerin boğaza refakat edilerek giriş yapabilmesi için bir planlama üzerinde çalıştığını söyledi.
Açıklamada, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un savaşın ilk gününden bu yana seyrüsefer özgürlüğünün korunmasının önemine dikkat çektiği ve bu konuda diplomatik yollarla somut çözümler üretilmesini savunduğu belirtildi.
Geçici ateşkes süreci Hürmüz şartına bağlandı
ABD ve İsrail’in İran’a 28 Şubat’ta başlattığı saldırıların ardından, İran’ın misillemeleriyle bölgesel çapta genişleyen süreçte ABD Başkanı Donald Trump, 8 Nisan’da geçici ateşkesi kabul ettiklerini açıkladı. Trump, bu ateşkesin Hürmüz Boğazı’nın açık kalması şartına bağlı olduğunu duyurdu.
Trump ayrıca İran’dan 10 maddelik teklif aldıklarını ve bunun müzakere için uygulanabilir bir temel oluşturduğunu söyledi. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi de savaş hedeflerine ulaşıldığını belirterek, nihai müzakerelerin İslamabad’da en fazla 15 gün içinde sonuçlandırılmasının hedeflendiğini bildirdi.
Türkiye, Pakistan ve Mısır temaslarda rol oynadı
Süreçte Türkiye, Pakistan ve Mısır’ın, ABD ile İran arasındaki mesaj trafiğinin sürmesi ve görüşmelerin sonuca ulaşması için diplomatik temaslarını yoğunlaştırdığı aktarıldı.
Geçici ateşkesi desteklediğini açıklayan İsrail yönetiminin ise uzlaşmaya Lübnan başlığının dahil edilmediğini savunarak Lübnan’a yönelik saldırılarını sürdürdüğü belirtildi. Böylece Hürmüz Boğazı, bölgedeki askeri ve diplomatik gelişmelerin en kritik başlıklarından biri olmaya devam etti.
