300 milyar dolarlık fon tartışması
ABD ile İran arasında sürdürülen diplomatik temaslarda, İran'ın yeniden yapılanması için 300 milyar dolarlık bir ekonomik destek fonu oluşturulacağı yönündeki iddialar uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, katıldığı bir televizyon programında konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunarak, İran'ın anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi durumunda böyle bir kaynağa erişimin mümkün olabileceğini ifade etti.
Dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması gündemde
İran merkezli Mehr Haber Ajansı tarafından yayımlanan taslak metne göre, taraflar arasında planlanan 60 günlük müzakere sürecinde İran'a ait dondurulmuş 24 milyar dolarlık varlığın serbest bırakılması öngörülüyor. Taslakta yer alan bilgilere göre bu kaynağın yarısının görüşmeler başlamadan önce İran'ın kullanımına açılması planlanıyor.
Hürmüz Boğazı ve yaptırımlar masada
İddia edilen taslakta, askeri operasyonların kalıcı şekilde sonlandırılması ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden uluslararası deniz trafiğine açılması da yer alıyor. Buna göre ABD'nin bölgedeki bazı askeri unsurlarını geri çekmesi ve deniz ablukasını kaldırması karşılığında, Hürmüz Boğazı'nın belirli düzenlemeler çerçevesinde yeniden açılması hedefleniyor. Taslak ayrıca İran petrolü ve petrokimya ürünlerine yönelik yaptırımların askıya alınmasını ve ülkenin enerji gelirlerine daha geniş erişim sağlamasını öngörüyor.
Nükleer program görüşülecek, füze konusu dışarıda kalacak
İddialara göre müzakereler yalnızca uranyum zenginleştirme faaliyetleri, nükleer program, yaptırımların kaldırılması ve ekonomik yeniden yapılanma başlıklarına odaklanacak. İran'ın balistik füze programı ile bölgesel silahlı gruplara ilişkin konuların ise görüşmelerin kapsamı dışında tutulacağı belirtiliyor.
Resmi doğrulama henüz yok
Mehr Haber Ajansı tarafından yayımlanan 14 maddelik taslak metin, şu ana kadar bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmadı. İranlı ve Amerikalı yetkililer de metnin tamamına ilişkin resmi bir açıklama yapmadı. Bu nedenle taslakta yer alan maddelerin müzakereler ilerledikçe değişebileceği ve nihai anlaşmada farklı düzenlemelerin yer alabileceği değerlendiriliyor.
