Dünya siyasetinin merakla takip ettiği ABD-İran doğrudan görüşmeleri, beklentilerin aksine sonuçsuz kaldı. Pakistan’ın başkenti İslamabad’da gerçekleşen ve 21 saat süren tarihi temaslar, tarafların temel konularda uzlaşamaması nedeniyle anlaşmasız sona erdi. Özellikle nükleer program ve bölgesel güvenlik başlıkları, masadaki en büyük kriz noktaları olarak öne çıktı.
21 Saatlik Maraton: Sonuç Yok
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, görüşmeler sonrası yaptığı açıklamada sürecin yoğun geçtiğini ancak somut bir sonuç alınamadığını belirtti. Vance, “21 saattir bu konuyla uğraşıyoruz ve İranlılarla bir dizi önemli görüşme yaptık. Bu iyi haber. Kötü haber ise bir anlaşmaya varamamış olmamız” ifadelerini kullandı.
Vance’ın dikkat çeken sözlerinden biri ise sürecin İran açısından daha olumsuz sonuçlar doğuracağı yönündeydi:
“Bence bu, ABD için olduğundan çok İran için kötü bir haber. Dolayısıyla bir anlaşmaya varamadan ABD’ye geri dönüyoruz.”
Nükleer Gerilim Masayı Dağıttı
ABD tarafı, İran’dan nükleer silah geliştirmeyeceğine dair net ve bağlayıcı taahhütler talep etti. Ancak bu konuda ilerleme sağlanamadı. Vance, “İran’ın nükleer silah peşinde koşmayacağına dair kesin bir taahhüt görmemiz gerekiyor… Henüz bunu görmedik” diyerek Washington’un beklentilerinin karşılanmadığını açıkça dile getirdi.
Bu durum, Batı’nın uzun süredir dile getirdiği güvenlik kaygılarının hâlâ giderilemediğini ortaya koyarken, küresel istikrar açısından da soru işaretlerini artırdı.
“Son Teklif Masada” Mesajı
ABD heyetinin masadan kalkarken “nihai teklif” bıraktığı da açıklandı. Vance, “Buradan çok basit bir teklifle, nihai ve en iyi teklifimiz olan bir mutabakat metniyle ayrılıyoruz. İranlıların bunu kabul edip etmeyeceğini göreceğiz” dedi.
Bu açıklama, Washington yönetiminin geri adım atma niyetinde olmadığını ve süreci kendi şartları üzerinden ilerletmek istediğini gösteriyor.
İran’dan Sert Tepki: “Aşırı Talepler”
İran cephesi ise başarısızlığın sorumluluğunu ABD’ye yükledi. İran medyasına göre, anlaşmaya varılamamasının nedeni Washington’un “aşırı talepleri” oldu. Özellikle Hürmüz Boğazı ve nükleer materyallerin ülke dışına çıkarılması gibi kritik başlıklarda uzlaşma sağlanamadı.
İran devlet televizyonu, görüşmelerin resmen sona erdiğini duyururken, Tahran yönetiminin şu aşamada yeni bir müzakere planı bulunmadığı da aktarıldı.
ABD Heyeti İslamabad’dan Ayrıldı
Görüşmelerin sonuçsuz kalmasının ardından ABD heyeti Pakistan’dan ayrıldı. Başkan Yardımcısı JD Vance’in yanı sıra Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner’in de yer aldığı heyet, “Air Force 2” uçağıyla ülkeden ayrıldı.
Yeni Görüşme Ufukta Yok
1979’dan bu yana yapılan ilk doğrudan temas olma özelliği taşıyan bu görüşmelerin çökmesi, diplomatik umutları zayıflattı. İran’ın Fars Haber Ajansı’na göre, Tahran yönetimi şu an için yeni bir görüşme planlamıyor.
