Katolik dünyasının ruhani lideri ve Vatikan Devlet Başkanı Papa 14. Leo, yapay zekaya ilişkin dikkat çeken bir genelge yayımladı.
“Magnifica Humanitas” (Muhteşem İnsanlık) adı verilen genelgede, gelişen teknolojilerin insanlığın hizmetinde kullanılması gerektiği vurgulanırken, insan onurunun korunmasının temel öncelik olduğu ifade edildi.
“Yapay zeka hayatın her alanını etkiliyor”
Papa 14. Leo, törende yaptığı konuşmada insanlığın yeni ve büyük bir dönüşüm sürecinden geçtiğini belirtti.
Yaklaşık 135 yıl önce Papa 13. Leo’nun sanayi devriminin doğurduğu sosyal sorunlara karşı “Rerum Novarum” genelgesini yayımladığını hatırlatan Papa, bugün de benzer ölçekte bir teknolojik kırılma yaşandığını söyledi.
Papa açıklamasında şu değerlendirmeyi yaptı:
- Yapay zekanın toplumsal kararları etkilediği,
- Savaşların yürütülme biçimini değiştirdiği,
- İnsan kontrolünü aşabilecek riskler taşıdığı,
- Bilgi manipülasyonu ve algoritmik önyargı tehlikesi oluşturduğu vurgulandı.
“Yapay zeka silahsızlandırılmalı”
Genelgenin en dikkat çeken bölümlerinden biri ise yapay zekanın “silahsızlandırılması” çağrısı oldu.
Papa 14. Leo, nükleer silahsızlanma örneğini vererek, yapay zekanın da tahakküm ve ölüm aracına dönüşmemesi gerektiğini söyledi.
Papa’nın şu sözleri dikkat çekti: “Yapay zeka artık silahsızlandırılmalıdır. Onu tahakküm, dışlama ve ölüm aracına dönüştüren mantıklardan arındırmalıyız.”
Büyük teknoloji şirketlerine çağrı
“Magnifica Humanitas” genelgesinde yalnızca devletlere değil, teknoloji devlerine de mesaj verildi.
Genelgede;
- Yapay zeka gücünün birkaç şirketin elinde toplanmaması
- Küresel rekabetin insanlık yararına sınırlandırılması
- Uluslararası etik kurallar oluşturulması
- İnsan hayatını etkileyen sistemlerin sıkı denetlenmesi gerektiği ifade edildi.
Vatikan’ın özellikle savaş teknolojileri konusunda duyduğu kaygı da açık şekilde dile getirildi.
“Hiçbir algoritma savaşı meşru kılamaz”
Papa 14. Leo, yapay zekanın savaş alanlarında kullanılmasına sert tepki gösterdi.
Genelgede, hiçbir algoritmanın savaşları ahlaki hale getiremeyeceği belirtilirken, yeni teknolojilerin insanlığı daha büyük yıkımlara sürükleme riskine dikkat çekildi.
Özellikle Ukrayna, Gazze, Lübnan ve İran’daki çatışmaların örnek gösterilmesi, Vatikan’ın küresel güvenlik konusundaki endişesini gözler önüne serdi.
Vatikan’dan geçmişle yüzleşme mesajı
Genelgede dikkat çeken bir başka unsur ise Katolik Kilisesi’nin tarihsel sorumluluğuna ilişkin bölüm oldu.
Papa 14. Leo, geçmişte Vatikan’ın köleliği meşrulaştıran tutumuna da değinerek bunun “Hristiyan hafızasında bir yara” olduğunu söyledi ve Kilise adına özür diledi.
Teknoloji şirketleri Vatikan’da lobi yaptı
Politico’nun aktardığı bilgilere göre; Meta, Google, Amazon ve OpenAI gibi dev teknoloji şirketlerinin temsilcileri, genelge yayımlanmadan önce Vatikan’da çeşitli temaslarda bulundu.
Şirketlerin, yapay zekanın etik şekilde geliştirilebileceği konusunda Vatikan’ı ikna etmeye çalıştığı öne sürüldü.
