ABD Başkanı Donald Trump, New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani'nin İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun kente gelmesi halinde tutuklanabileceğine yönelik açıklamalarına yanıt verdi. Trump, Netanyahu'nun ABD'de bulunduğu süre boyunca tutuklanmayacağını söyledi.
Trump'tan Netanyahu'ya Destek Mesajı
Trump yaptığı açıklamada, "Netanyahu, Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunduğu sürece tutuklanmayacak." ifadelerini kullandı.
Ayrıca İran'a yönelik açıklamalarda bulunan Trump, ABD askerlerine yönelik saldırılara karşı sert mesaj verdi. Trump, Savunma Bakanı Pete Hegseth'e gerekli talimatları verdiğini belirterek, "İran, öldürdüğü her ABD askerinin bedelini misliyle ödeyecek." dedi.
Tartışma Mamdani'nin Açıklamasıyla Başladı
Trump'ın açıklaması, New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani'nin, Netanyahu'nun eylül ayında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için New York'a gelmesi halinde gözaltına alınmasının hukuki yollarının araştırıldığını söylemesinin ardından geldi.
Mamdani, belediyenin hukuk birimleri ve New York Polis Teşkilatı ile konuyu değerlendirdiklerini belirterek, Netanyahu için "O bir savaş suçlusu ve yeri Lahey'dir." ifadelerini kullandı. Belediye Başkanı, olası bir işlemde mevcut yasaların dışına çıkılmayacağını da vurguladı.
Hukuki Durum Tartışılıyor
Mamdani'nin açıklamaları hukuki tartışmaları da beraberinde getirdi. ABD, Uluslararası Ceza Mahkemesi'ni (UCM) kuran Roma Statüsü'ne taraf olmadığı için mahkemenin yakalama kararlarını uygulama yükümlülüğü bulunmuyor.
Uzmanlar, Netanyahu'nun BM Genel Kurulu kapsamında ABD'ye gelmesi halinde diplomatik dokunulmazlık, devlet başkanı ve hükümet başkanı bağışıklığı ile ABD'nin BM Genel Merkez Anlaşması kapsamındaki yükümlülüklerinin de devreye girebileceğine dikkat çekiyor.
ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz da Mamdani'nin açıklamalarını "siyasi gösteri" olarak nitelendirerek böyle bir tutuklamanın gerçekleşmeyeceğini ifade etti.
Netanyahu Hakkındaki UCM Kararı
Uluslararası Ceza Mahkemesi, 21 Kasım 2024'te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile dönemin Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında yakalama kararı çıkarmıştı.
Mahkeme, Gazze'de sivillerin temel ihtiyaçlara erişiminin engellenmesiyle bağlantılı olarak "savaş yöntemi olarak aç bırakma" savaş suçu ile cinayet, zulüm ve diğer insanlık dışı eylemleri kapsayan insanlığa karşı suçlar bakımından makul şüphe bulunduğunu açıklamıştı. Netanyahu hakkındaki suçlamalar ise henüz hükme bağlanmadı.
İsrail yönetimi suçlamaları reddederken, UCM'nin İsrail üzerinde yargı yetkisi bulunmadığını savunuyor. Mahkeme ise Filistin'in Roma Statüsü'ne taraf olması nedeniyle işgal altındaki Filistin topraklarında işlendiği öne sürülen suçlar açısından yetkili olduğunu belirtiyor.
Trump Yönetimi UCM'ye Yaptırım Uygulamıştı
Trump yönetimi, Netanyahu hakkındaki yakalama kararının ardından UCM yetkililerine yaptırım uygulamıştı.
Şubat 2025'te imzalanan kararnameyle, mahkemenin ABD ve İsrail vatandaşları hakkında yürüttüğü soruşturmalar "gayrimeşru" olarak nitelendirilmiş, UCM çalışanlarına mal varlığı dondurma ve ABD'ye giriş yasağı gibi yaptırımların uygulanmasının önü açılmıştı.
ABD merkezli iki insan hakları kuruluşu ise söz konusu yaptırımların ifade özgürlüğünü ve UCM ile iş birliği hakkını ihlal ettiği gerekçesiyle Trump yönetimine dava açmıştı.
