ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaş yedinci gününe girerken yalnızca bölgesel güvenlik dengeleri değil, küresel finans piyasaları da ciddi şekilde sarsıldı. Artan jeopolitik riskler yatırımcıları yeniden “güvenli liman” arayışına iterken dolar, birçok küresel para birimi karşısında değer kazandı. Analistler, özellikle enerji fiyatlarındaki yükselişin ve savaşın genişleme ihtimalinin piyasalarda temkinli bir atmosfer oluşturduğunu belirtiyor.
İran’ın Yeni Saldırı Hamlesi Gerilimi Tırmandırdı
Tahran yönetimi, Körfez bölgesinde yeni füze ve insansız hava aracı saldırıları başlatarak çatışmanın dozunu artırdı. Bu gelişme uluslararası piyasalarda risk algısını daha da yükseltti.
ABD Başkanı Donald Trump ise İran’da gelecekte oluşabilecek siyasi liderlik sürecine ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Trump, merhum dini liderin oğlu Hamaney’i olası bir lider adayı olarak görmediğini ifade ederek Washington’un İran’daki gelişmeleri yakından takip edeceği mesajını verdi.
Petrol Fiyatları Yükseldi, Enflasyon Endişesi Geri Döndü
Ortadoğu’daki gerilim enerji piyasalarını doğrudan etkiledi. Petrol fiyatlarında yaşanan yükseliş, küresel ekonomide enflasyonun yeniden hızlanabileceği yönünde kaygıları artırdı.
Uzmanlara göre enerji maliyetlerindeki artış özellikle Avrupa ve Asya’daki petrol ithalatçısı ekonomiler üzerinde baskı oluşturuyor. Bu durum, küresel para politikası beklentilerini de değiştirmeye başladı.
Fed Faiz İndirimi Beklentileri Ötelendi
Piyasalarda daha önce Temmuz ayında beklenen ABD Merkez Bankası (Fed) faiz indirimi beklentisi artık Eylül veya Ekim aylarına kaymış durumda.
Artan enerji fiyatları ve jeopolitik riskler nedeniyle Fed’in daha temkinli hareket edeceği düşünülüyor. Bu süreçte doların euro karşısında haftanın en güçlü para birimi haline gelmesi dikkat çekti. Analistler, Avrupa ekonomilerinin Ortadoğu petrolüne yüksek bağımlılığının bu hareketi hızlandırdığını ifade ediyor.
Dolar/TL Tarihi Zirveyi Gördü
Türk Lirası karşısında bir süredir görece yatay seyreden dolar kuru, dört gün süren direnç seviyesini kırarak 44,0780 TL seviyesine kadar yükseldi. Böylece dolar/TL kuru yeni bir tarihi rekor kırmış oldu.
Merkez Bankası’ndan Piyasaya Müdahale
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, savaşın tetiklediği finansal oynaklığa karşı hızlı adımlar attı. Banka, 1 hafta vadeli repo ihalelerine ara verildiğini ve Türk lirası uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemlerinin başlatıldığını duyurdu.
Merkez Bankası’nın bankaları yaklaşık %40 seviyesinden fonlamaya başlaması, piyasa faizlerinde yukarı yönlü hareketi beraberinde getirdi. Bu gelişme mevduat faizlerinde de artışa yol açtı.
Döviz Talebini Dengeleme Hamlesi
Yeni uygulamaya alınan TL uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemleri sayesinde dövize ihtiyaç duyan şirketlerin doğrudan serbest piyasaya yönelmek yerine Merkez Bankası aracılığıyla işlem yapabilmesi hedefleniyor.
Ekonomistler, bu adımın döviz talebini kontrol altına alarak piyasa istikrarını korumaya yönelik rasyonel bir politika olduğunu vurguluyor.
Türkiye 12 Milyar Dolarlık Rezerv Kullandı
Öte yandan Türkiye’nin, İran’daki savaşın küresel piyasalarda yarattığı dalgalanmalar sırasında Türk lirasının istikrarını desteklemek amacıyla yaklaşık 12 milyar dolarlık rezerv kullandığı belirtiliyor. Bu tutarın ülkenin toplam rezervlerinin yaklaşık %15’ine denk geldiği ifade ediliyor.
