En düşük emekli aylığının artırılmasını da içeren “Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”ne ilişkin etki analizi hazırlandı. Etki analizinde, en düşük emekli aylığının 20 bin liraya yükseltilmesi halinde 2026 yılı bütçesine yansıyacak maliyet ile asgari ücret desteğine ilişkin hesaplamalara yer verildi.
En düşük aylık için kademeli artış süreci
Etki analizine göre en düşük emekli aylığı uygulaması ilk kez 2019 Ocak ayında başlatıldı. Alt sınır aylığı, 2019’da 1000 lira olarak belirlenirken sonraki yıllarda yapılan düzenlemelerle artırıldı. Buna göre alt sınır aylığı 2020 Nisan’da 1500 liraya, 2022 Ocak’ta 2 bin 500 liraya, 2022 Temmuz’da 3 bin 500 liraya yükseltildi. 2023 Ocak’ta 5 bin 500 liraya çıkarılan tutar, 2023 Nisan’da 7 bin 500 lira oldu. 2024 Ocak’ta 10 bin liraya, 2024 Temmuz’da 12 bin 500 liraya yükselen alt sınır aylığı, 2025 Ocak’ta 14 bin 469 liraya, 2025 Temmuz’da ise 16 bin 881 liraya çıkarıldı.
2026 Ocak’tan itibaren 20 bin lira hedefi
Teklifteki değişiklikle, yaşlılık, malullük ve ölüm aylığı alan emekliler ile hak sahiplerine dosya bazında ödenen en düşük aylık tutarının, 2026 Ocak ayı ödeme döneminden itibaren 20 bin liraya çıkarılması öngörülüyor.
En düşük aylığı alacak kişi sayısı artabilir
Etki analizinde, 16 bin 881 lira olan en düşük emekli aylığından yaklaşık 4 milyon 11 bin 700 kişinin yararlandığı belirtildi. Yeni düzenleme ile bu sayının 4 milyon 917 bin kişiye çıkmasının öngörüldüğü kaydedildi.
2026 için toplam maliyet hesabı
Düzenlemenin mali etkisinin 2026 yılının ilk altı ayında 66,3 milyar lira olacağı, ikinci altı ayda ise alt sınır aylığının aynı kalacağı, emekli aylıklarının da OVP’de öngörülen oranlar doğrultusunda artacağı varsayımıyla 43,9 milyar lira olacağı ifade edildi. Bu hesaplamayla 2026 yılı toplam mali etkinin 110,2 milyar lira düzeyinde gerçekleşmesi öngörüldü.
Asgari ücret desteğinde 1270 lira öngörüsü
İşverene sağlanan asgari ücret desteğinin 1000 liradan 1270 liraya çıkarılmasına ilişkin etki analizinde de maliyet hesaplamaları yer aldı. Uygulamanın 2016’da başladığı ve her yıl sürdürüldüğü belirtilirken, 2025’in ilk 10 ayında aylık ortalama 1 milyon 456 bin 360 iş yerinin destekten yararlandığı, bu dönemde yaklaşık 52 milyar lira destek sağlandığı kaydedildi. 2016’dan bugüne kadar toplam destek tutarının 187 milyar 68 milyon lira olduğu bilgisi paylaşıldı.
Desteğin amacı ve yıllık maliyet tahmini
Etki analizinde asgari ücret desteğinin amacının, işverenlerin iş gücü maliyetlerini düşürerek istihdamın korunması ve kayıtlı istihdamın desteklenmesi olduğu belirtildi. 2026 yılında desteğin sigortalı başına günlük 42,33 lira üzerinden aylık 1270 lira olarak uygulanacağı, düzenlemenin aylık maliyetinin 6,36 milyar lira, yıllık maliyetinin ise 76,37 milyar lira olacağı öngörüldü.
