Türkiye’de gıda güvenliği konusunda önemli bir adım daha atıldı. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın hazırladığı “Türk Gıda Kodeksi Gıdaların Ait Olduğu Partiyi Tanımlayan İşaretler veya Numaralar Hakkında Tebliğ (2026/11)” Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme, özellikle gıda izlenebilirliği, tüketici güvenliği ve denetim süreçlerinin güçlendirilmesi açısından kritik değişiklikler içeriyor.
Yetkililer, düzenlemenin hem tüketicilerin daha güvenli gıdaya ulaşmasını sağlayacağını hem de üretim süreçlerinde şeffaflığı artıracağını vurguluyor.
Numarası Olmayan Gıdalar Artık Satılamayacak
Yeni tebliğe göre bir gıdanın hangi üretim partisine ait olduğunu gösteren işaret, sembol, harf veya numara bulunmayan ürünlerin piyasaya sunulması artık mümkün olmayacak.
Bu uygulama sayesinde üretimden satış noktasına kadar tüm süreçler daha kolay takip edilebilecek. Olası bir gıda güvenliği sorunu yaşandığında, ürünün hangi partiden çıktığı hızla belirlenerek geri çağırma işlemleri daha etkin yapılabilecek.
Uzmanlara göre bu adım, özellikle son yıllarda sıkça tartışılan gıda güvenliği ve şeffaf üretim konularında önemli bir reform niteliği taşıyor.
Bazı Ürünler Tebliğ Kapsamı Dışında
Tebliğde belirli durumlar için istisnalar da yer alıyor. Buna göre;
Geçici depolara gönderilen tarımsal ürünler
Hazırlama veya ambalajlama tesislerine sevk edilen ürünler
Üretici birliklerine gönderilen tarımsal ürünler
İşleme tesislerinde hemen kullanılacak ürünler
Satış noktasında müşterinin talebiyle paketlenen gıdalar
En geniş yüzeyi 10 santimetrekareden küçük ambalajlı ürünler
Birleşik ambalaj üzerinde parti işareti bulunan porsiyonluk dondurmalar ve yenilebilir buzlar
parti numarası zorunluluğu dışında tutulacak.
Parti Numaraları Nasıl Belirlenecek?
Tebliğe göre parti veya lot numarası, her üretim için gıda işletmecisi tarafından belirlenecek. Eğer etiketteki bilgiler arasında açık şekilde ayırt edilemiyorsa, numaranın başında “P” veya “L” harfi yer alacak.
Hazır ambalajlı ürünlerde bu bilgi doğrudan ambalajın üzerinde ya da etikette bulunacak. Ambalajsız ürünlerde ise ilgili kap, paket veya ticari belgeler üzerinde gösterilebilecek.
Ayrıca parti numarasının kolay görülebilir, okunabilir ve silinmeyecek şekilde yazılması zorunlu olacak.
Üretim Tarihi Lot Numarası Olabilecek
Etiket üzerinde üretim tarihi, son tüketim tarihi veya tavsiye edilen tüketim tarihi gün ve ay bilgisiyle açık şekilde yazılmışsa bu tarih parti numarası olarak kullanılabilecek.
Ancak bu durumda ambalajda şu ifade bulunacak:
“Parti/lot numarası, üretim tarihi/son tüketim tarihi/tavsiye edilen tüketim tarihidir.”
Kurallara Uymayanlara Yaptırım
Gıda işletmeleri kullandıkları parti işaretlerinin tebliğe uygun olduğunu gösteren kayıtları tutmak ve talep edilmesi halinde Tarım ve Orman Bakanlığı’na sunmak zorunda olacak.
Avrupa Birliği mevzuatına uyum kapsamında hazırlanan düzenlemeye aykırı hareket eden işletmelere Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu çerçevesinde idari yaptırımlar uygulanacak.
Eski Tebliğ Kaldırıldı, Son Tarih 31 Aralık
Yeni düzenleme ile 2012/7 sayılı tebliğ yürürlükten kaldırıldı. Gıda işletmelerinin 31 Aralık’a kadar yeni kurallara uyum sağlaması gerekiyor.
Bu tarihten sonra kurallara uymayan gıdaların piyasada bulunmasına izin verilmeyecek. Aynı zorunluluk ithal edilen gıdaların etiketleri için de geçerli olacak.
