Türkiye’de milyonlarca emeklinin gözü yaklaşan Ramazan ve Kurban Bayramı ikramiyelerine çevrilmiş durumda. Ancak kulislerde konuşulan yeni düzenleme, mevcut sistemin köklü şekilde değişebileceğine işaret ediyor. Her emekliye eşit verilen bayram ikramiyesi yerine, gelire göre belirlenen yeni bir modelin gündeme gelmesi emekliler arasında merak ve tartışma yaratıyor.
Ekonomi yönetiminin Orta Vadeli Program kapsamında uyguladığı sıkı maliye politikaları, bayram ikramiyesi sisteminin yeniden değerlendirilmesine neden oldu. Bütçe disiplinini korumak isteyen hükümetin, yıllardır uygulanan “herkese eşit ikramiye” modelini bırakıp, ihtiyaç sahibi emeklilere öncelik veren bir destek sistemini masaya aldığı belirtiliyor.
Yapılan etki analizlerine göre, mevcut 4 bin liralık bayram ikramiyesinin 5 bin liraya çıkarılması bütçeye ciddi yük getiriyor. 17 milyonu aşan emekli sayısı düşünüldüğünde yalnızca bin liralık artışın bile yıllık yaklaşık 44 milyar liralık ek maliyet oluşturacağı hesaplandı. Bu nedenle genel zam yerine farklı bir model arayışı hız kazandı.
Yeni tartışmanın merkezinde “sosyal adalet” kavramı bulunuyor. Parti kaynaklarına göre yüksek emekli maaşı alan kişiler ile düşük gelirli emeklilerin aynı miktarda ikramiye alması adil görülmüyor. Bu nedenle desteklerin daha çok dar gelirli emeklilere yönlendirilmesi ve kamu kaynaklarının daha hedefli kullanılmasının planlandığı ifade ediliyor.
Ancak sistemin gelire göre düzenlenmesi hukuki tartışmaları da beraberinde getiriyor. Uzmanlara göre belirli gelir sınırının üzerinde olan emeklilerin tamamen dışarıda bırakılması, Anayasa’daki eşitlik ilkesi açısından sorun oluşturabilir. Bu nedenle ikramiyelerin sosyal yardım kapsamında yeniden yapılandırılması üzerinde çalışmalar yürütülüyor.
Kulis bilgilerine göre yeni modelde emekli ikramiyeleri sosyal yardım statüsüne alınabilir. Hane geliri, mal varlığı ve ek gelirler dikkate alınarak gerçek ihtiyaç sahipleri belirlenecek. Böylece yüksek gelirli emekliler sistem dışında kalırken, düşük gelirli emeklilere bayram dönemlerinde daha yüksek ve anlamlı bir destek verilmesi hedefleniyor.
