Kapalıçarşı’da yıllardır kullanılan “çekili altın” sistemi üzerinden yeni bir kriz patlak verdi. Geçtiğimiz ay kurulan Altın Rafinerileri Derneği’nin esnafa gönderdiği ve çekili altın kullanımının durdurulmasını isteyen yazısı, kuyumculuk sektöründe büyük tartışma başlattı. İstanbul Kuyumcular Odası ise devreye girerek söz konusu çağrının herhangi bir yasal dayanağı olmadığını açıkladı.
Türkiye’nin en önemli altın ticaret merkezlerinden biri olan Kapalıçarşı’da esnaf, geleneksel ödeme yöntemlerinden vazgeçmeyeceklerini belirtirken, yaşanan gelişmenin sektördeki mevcut huzursuzluğu daha da artırdığı ifade ediliyor.
Sektörde “çekme altın” ya da “kesme altın” olarak bilinen çekili altın, 24 ayar saf altının ince şeritler halinde işlenmesiyle hazırlanıyor. İşçiliksiz olması ve düşük alım-satım farkı nedeniyle özellikle yatırımcılar ve kuyumcular tarafından yoğun şekilde kullanılıyor.
Kapalıçarşı’da ise çekili altın yalnızca yatırım aracı değil, aynı zamanda esnaf arasındaki borç-alacak ilişkilerinde temel ödeme yöntemi olarak görülüyor. Paketli gram altına göre daha düşük maliyet sunması da tercih edilmesindeki en önemli nedenlerden biri olarak gösteriliyor.
Altın Rafinerileri Derneği’nin üyelerine gönderdiği yazıda, 4 Mayıs 2026 itibarıyla rafinerilerin çekili altın üretmemesi ve ticaretini yapmaması gerektiği ifade edildi. Yazıda ayrıca mevcut çekili altınların belirli belgelerle kullanılabileceği, gün sonunda rafinerilere gönderilerek külçe altına dönüştürüleceği belirtildi.
Dernek, Şırnak’ta ele geçirilen kaçak altın olayını gerekçe gösterirken, çekili altın ticaretine devam eden kişi ve kurumların ihbar edilmesini de istedi.
Ancak sektör temsilcileri, çekili altının nihai tüketiciye satışının yasak olduğunu fakat yetki belgeli firmalar arasındaki ticaretinin serbest olduğunu hatırlatıyor. Bu konuda yürürlükte genelgelerin bulunduğu da vurgulanıyor.
Tartışmaların büyümesi üzerine İstanbul Kuyumcular Odası resmi açıklama yaptı. Açıklamada, çekili altının yasaklandığına dair Resmi Gazete’de yayımlanmış herhangi bir yönetmelik bulunmadığı belirtildi.
Oda tarafından yapılan açıklamada şu ifadeler dikkat çekti:
“Yüzyıllardır üretimin olmazsa olmazı olan çekili has altın değişiminin yasaklanması gibi bir durum söz konusu değildir.”
Kapalıçarşı esnafı ise uygulamanın sektörü zor durumda bırakacağını savunuyor. Bazı kuyumcular, çekili altının kaldırılması halinde küçük gramajlı işlemlerde maliyetlerin ciddi şekilde artacağını belirtiyor.
Bir esnaf, “220 gram altın almak istediğimde kesme yapmak zorundayım. Standart paketli altınlarda işçilik maliyeti var. Bir kilo altında oluşan fark ciddi yük getiriyor” diyerek tepki gösterdi.
Başka bir kuyumcu ise dernek yazısında hangi bakanlığın kararına dayanıldığının bile belirtilmediğine dikkat çekerek, uygulamanın tüm sektöre yayılmasının doğru olmadığını söyledi.
