Türkiye’nin kendi yolcu hakları mevzuatı var, Avrupa Birliği’nin de kendine ait güçlü bir düzenlemesi. Bu yazıda iki sistemi yan yana koyarak karşılaştırıyoruz.
Haklarınızı bilmenin dışında bunları doğru şekilde takip edebilmek de kritik. Havayolları genellikle tazminat konusunda proaktif davranmıyor. Uçuş iptalinde tazminat nasıl alınır sorusunun cevabı aslında düşündüğünüzden basit: uçuş bilgilerinizi girerek hakkınızı kontrol edebilir, sürecinizi profesyonel bir hizmet aracılığıyla başlatabilirsiniz.
Türkiye: SHY-Yolcu Yönetmeliği
Türkiye’de yolcu haklarını Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) düzenliyor. SHY-Yolcu Yönetmeliği, Türkiye’den kalkan tüm uçuşları kapsıyor. Hangi havayoluyla uçarsanız uçun, Türkiye çıkışlı bir uçuşta bu yönetmelik sizi koruyor.
Kapsam:
Ne zaman devreye giriyor:
Avrupa: EC261 Yönetmeliği
AB’nin 261/2004 sayılı yönetmeliği (EC261), dünyadaki en güçlü yolcu hakları düzenlemelerinden biri olarak kabul ediliyor. Özellikle tazminat miktarları açısından oldukça cömert.
Kapsam:
Tazminat miktarları:
Karşılaştırma: Hangi Sistem Daha Avantajlı?
Tazminat Miktarları
EC261’in en büyük avantajı net ve yüksek tazminat rakamları. Mesafeye göre 250, 400 veya 600 EUR gibi sabit tutarlar belirleniyor.
SHY-Yolcu yönetmeliğinde de tazminat hakları mevcut ancak uygulamada EC261 kadar standartlaşmış değil. AB sistemi bu konuda bir adım önde.
Olağanüstü Koşullar
Her iki düzenlemede de havayolları “olağanüstü koşullar” nedeniyle tazminat ödemekten muaf tutulabiliyor.
Fırtına, volkanik kül bulutu, güvenlik tehditleri gibi durumlar her iki sistemde de geçerli muafiyet sebepleri.
Ancak teknik arızalar konusunda AB mahkemeleri yolcu lehine daha net kararlar veriyor. Wallentin-Hermann davası sonrası teknik arızalar çoğunlukla olağanüstü koşul sayılmıyor.
Bakım Yükümlülükleri
Uzun beklemelerde her iki sistem de havayollarına yemek, içecek ve gerekirse konaklama sağlama yükümlülüğü getiriyor.
EC261’de bu haklar uçuş mesafesine göre kademeleniyor (2 saat, 3 saat, 4 saat). SHY-Yolcu’da da benzer haklar var ancak uygulama havayoluna göre farklılık gösterebiliyor.
Zamanaşımı Süreleri
Türkiye’de SHY kapsamındaki talepler için zamanaşımı süresi 2 yıl. AB’de ise ülkeden ülkeye değişiyor: İngiltere’de 6 yıl, Almanya’da 3 yıl, Fransa’da 5 yıl gibi farklı süreler geçerli. Genel olarak Avrupa’da başvuru için daha uzun süreniz var.
Peki Türkiye’den Avrupa’ya Uçarken Hangisi Geçerli?
İşte en sık sorulan soru bu. Kısa cevap: duruma göre ikisi de geçerli olabilir.
Her iki düzenleme de geçerli olduğunda, size daha avantajlı olan uygulanıyor.
Son Söz
Türkiye ve Avrupa’nın yolcu hakları düzenlemeleri birbirinden farklı ama ikisi de yolcuları korumayı amaçlıyor. Hangi uçuşta hangi düzenlemenin geçerli olduğunu bilmek, haklarınızı kullanmanın ilk adımı. Bir sonraki uçuşunuzda sorun yaşarsanız, bu karşılaştırmayı hatırlayın ve hakkınızı araştırmaktan çekinmeyin.
