Ev, arsa ve benzeri taşınmazların satışından elde edilen kazançlarda gelir vergisi yükümlülüğü bulunuyor. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’na göre gerçek kişilerin satın aldıkları bir taşınmazı edinim tarihinden itibaren 5 yıl içinde elden çıkarması halinde oluşan kazanç, “değer artışı kazancı” kapsamında vergilendiriliyor. Düzenlemeden haberdar olmayan bazı satış sahiplerinin süresinde beyanname vermemesi nedeniyle vergi cezası ve gecikme faiziyle karşılaşabildiği belirtiliyor.
Beyan dönemi 1 Mart’ta başlayacak
2025 yılı içinde 5 yıllık süre dolmadan taşınmaz satışı yapanların, elde ettikleri kazancı 2026 yılının mart ayında yıllık gelir vergisi beyannamesiyle bildirmesi gerekiyor. Hesaplanan verginin mart ve temmuz aylarında iki eşit taksit halinde ödeneceği kaydediliyor. Beyan yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde vergi aslına ek olarak ceza ve gecikme faizi uygulanıyor.
Vergide kapsam yalnızca satışla sınırlı değil
Vergi uygulamasında 5 yıllık sürenin takvim günü esas alınarak hesaplandığı aktarılıyor. Taşınmazın 5 yıl dolmadan elden çıkarılması halinde gelir vergisi doğarken, 5 yılın tamamlanmasının ardından yapılan satışlarda değer artışı kazancı vergisi uygulanmıyor. Uygulamanın yalnızca klasik satış işlemlerinde değil, taşınmazın bedel karşılığında devri, temliki, takası, kamulaştırılması, devletleştirilmesi ya da ticaret şirketlerine sermaye olarak konulması gibi işlemlerde de gündeme gelebildiği belirtiliyor.
Mirasla edinilende değer artışı vergisi uygulanmıyor
Miras yoluyla edinilen ev ve arsaların satışında değer artışı kazancı vergisi uygulanmadığı bilgisi paylaşılıyor.
Yİ-ÜFE ile endeksleme yapılıyor
Vergi hesaplamasında satış bedeli ile alış bedeli arasındaki farkın doğrudan esas alınmadığı, önce alış bedelinin Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) artış oranına göre güncellendiği ifade ediliyor. Artış oranının yüzde 10’un üzerinde olması halinde endeksleme yapıldığı ve vergilendirilecek kazancın bu hesaplamaya göre belirlendiği kaydediliyor. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın rehberinde, taşınmazın kısa sürede daha yüksek bedelle elden çıkarılması halinde kazancın vergiye tabi olabileceğine ilişkin örneklere yer verildiği belirtiliyor.
Kooperatif ve arsa üzeri konutlarda edinim tarihi
Kooperatif yoluyla edinilen konutlarda fiili kullanım tarihi ile elektrik ve su aboneliklerinin başladığı tarihin esas alındığı aktarılıyor. Arsa üzerine inşa edilen evlerde ise tapuda cins tashihinin yapıldığı tarihin edinim tarihi kabul edildiği ifade ediliyor. Kentsel dönüşüm kapsamında arsa üzerine yapılan konutların 5 yıl içinde satılması halinde de gelir vergisi yükümlülüğünün doğabileceği belirtiliyor.
Örnek hesaplama paylaşıldı
Örnek hesaplamada, Şubat 2022’de 3 milyon 200 bin liraya alınan bir taşınmazın Eylül 2025’te 6 milyon 500 bin liraya satılması durumunda 5 yıl dolmadan satış gerçekleştiği için değer artışı kazancı hesabı yapıldığı aktarılıyor. Yİ-ÜFE’ye göre endeksleme sonrası maliyet bedelinin satış bedelinin üzerinde kalması halinde vergi doğmayabileceği; satış bedelinin daha yüksek olması halinde ise aradaki farkın gelir vergisi tarifesine göre vergilendirileceği belirtiliyor. Verginin mart ve temmuz aylarında iki taksitte ödeneceği ifade ediliyor.
