Adalet Bakanı Akın Gürlek’in yargıda yapay zeka kullanımına yönelik açıklamaları hukuk camiasında tartışma yarattı. Aralarında Ankara, İstanbul, İzmir, Diyarbakır, Antalya, Bursa, Adana ve Konya barolarının da bulunduğu toplam 78 baro, konuya ilişkin ortak bir açıklama yayımladı.
“Savunma hakkı yapay zekaya devredilemez” başlığıyla yapılan açıklamada, yapay zeka destekli uygulamaların yargı sisteminin temel güvenceleri üzerindeki etkilerinin dikkatle değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.
Barolar tarafından yapılan açıklamada, “Savunma makamının teknolojik araçlar gerekçe gösterilerek zayıflatılmasına karşı mücadelemizi sürdüreceğiz” denildi.
Açıklamada, adil yargılanma hakkının temel unsurlarına dikkat çekilerek, “Adil yargılanma hakkı; bağımsız ve tarafsız yargı önünde, savunma hakkının etkin kullanımı ve hakkaniyete uygun yargılama güvenceleriyle birlikte korunması gereken temel bir ilkedir” ifadelerine yer verildi.
Avukatlık mesleğinin yargının kurucu unsurlarından biri olduğu vurgulanan metinde, “Avukatlık; kamu hizmeti niteliğinde olup yargının kurucu unsurlarından bağımsız savunmayı temsil eder” denildi.
Yapay zekâ destekli hukuki danışmanlık uygulamalarına da değinilen açıklamada, “Vatandaşların avukat yardımı olmaksızın yapay zekâ üzerinden hukuki destek almasına imkân tanıyan uygulamalar, savunma hakkının özüne doğrudan müdahale niteliğindedir” ifadeleri kullanıldı.
Barolar, hukuk süreçlerinin yalnızca teknik veri işleme faaliyetinden ibaret olmadığını belirterek, “Hukukî süreçler; salt teknik veri işleme faaliyetinin ötesinde, somut olaya göre şekillenen vicdanî değerlendirme ve hak koruma faaliyetidir” değerlendirmesinde bulundu.
Açıklamada ayrıca, “Adalet, yalnızca veri işlemesiyle elde edilen matematiksel bir sonuç değil, vicdanî bir süzgeçten geçen insanî muhakemenin ürünüdür” ifadeleri dikkat çekti.
Barolar, Adalet Bakanlığı’na yönelik çağrılarında ise savunma makamının güçlendirilmesi gerektiğini vurgulayarak, “Adalet Bakanlığı'nın önceliği; savunma makamının yetki alanlarını tartışmaya açmak yerine, bağımsız savunmayı güçlendirmek olmalıdır” dedi.
Ortak açıklamanın sonunda, “Yargının kurucu unsuru olan savunma makamının teknolojik araçlar gerekçe gösterilerek zayıflatılmasına yönelik her türlü girişime karşı hukukî ve kurumsal mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğimizi kamuoyuna saygıyla duyururuz” ifadelerine yer verildi.
