ABD ile İran arasında sonuçsuz kalan uzun müzakere maratonu, sürecin tamamen bittiği anlamına gelmiyor. Aksine kulislerde hareketlilik artarken, tarafların yeniden masaya oturabileceği yönünde güçlü sinyaller geliyor. Özellikle Başkan Donald Trump’ın, Tahran’ın bazı talepleri karşılaması halinde yüz yüze görüşmeye açık olduğunu belirtmesi, diplomasi kapısının hâlâ aralık olduğunu gösteriyor.
Ateşkes Öncesi Kritik Temaslar Hızlandı
Trump yönetimi, 21 Nisan’da sona ermesi beklenen ateşkes öncesinde İran ile ikinci bir doğrudan görüşme ihtimalini ciddi şekilde değerlendiriyor. CNN’e konuşan kaynaklara göre, görüşmenin yapılacağı tarih ve lokasyon için hazırlıklar sürüyor. Ancak henüz kesinleşmiş bir plan bulunmuyor.
Yetkililer, özellikle bölgesel arabulucular üzerinden yürütülen temasların seyrine göre kısa sürede yeni bir toplantının organize edilebileceğini vurguluyor. Diplomasi trafiği yoğun olsa da İran’ın bazı kritik başlıklarda geri adım atmaması, anlaşma ihtimalini şimdilik belirsiz kılıyor.
Nükleer Krizde Düğüm: Süre Tartışması
Taraflar, İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini askıya alması konusunda prensipte uzlaşmış durumda. Ancak bu askıya alma süresinin ne kadar olacağı konusunda ciddi görüş ayrılıkları sürüyor.
ABD, uzun vadeli bir kısıtlama isterken; İran daha kısa süreli bir çözüm öneriyor. Özellikle Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapalı olması, Tahran’ın müzakere gücünü artıran stratejik bir koz olarak öne çıkıyor.
Washington’dan Sert Mesaj: “İran Zayıf”
Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance, haftalardır süren çatışmaların ardından İran’ın zayıfladığını savunuyor. Washington yönetimi, mevcut şartlarda Tahran’ın ABD’nin taleplerini kabul etmesinin kendi çıkarına olacağını düşünüyor.
Trump’ın “Bu sabah bizi aradılar, anlaşmayı çok istiyorlar” sözleri dikkat çekerken, görüşmenin kimler arasında gerçekleştiğine dair detay verilmemesi soru işaretlerini artırdı.
ABD’nin Kırmızı Çizgileri Netleşti
Beyaz Saray’ın masaya koyduğu şartlar oldukça sert:
- Uranyum zenginleştirmenin tamamen durdurulması
- Nükleer tesislerin sökülmesi
- Yer altındaki yaklaşık 400 kilogram yüksek zenginleştirilmiş uranyumun teslim edilmesi
İslamabad’da yapılan son görüşmelerde ABD, 20 yıllık bir kısıtlama önerdi. İran ise bu süreyi 5 yıl olarak sundu. Washington’un bu teklifi reddetmesi, müzakerelerdeki en büyük tıkanma noktalarından biri olmaya devam ediyor.
Türkiye Devrede: İstanbul Masada
Bölgesel kaynaklara göre Türkiye, taraflar arasında denge kurmaya çalışan en aktif aktörlerden biri. Pakistan, Mısır ve Umman ile birlikte yürütülen arabuluculuk sürecinde yeni bir görüşme turu gündemde.
Diplomatik temaslar için öne çıkan şehirler arasında Cenevre ve İslamabad’ın yanı sıra İstanbul’un da güçlü bir aday olması, Türkiye’nin stratejik rolünü bir kez daha ortaya koyuyor.
