Dünyanın gözünü çevirdiği ABD-İran görüşmeleri, 1979’dan bu yana ilk doğrudan temas olmasına rağmen beklenen sonucu vermedi. Pakistan’ın başkenti İslamabad’da tam 21 saat süren kritik zirve, iki temel anlaşmazlık nedeniyle çökerken, zirve sonrası yaşananlar uluslararası kamuoyunda yeni tartışmaların fitilini ateşledi.
Tarihi Görüşmede Geniş Gündem
İslamabad’daki diplomatik temaslarda taraflar oldukça geniş bir gündemi masaya yatırdı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Hürmüz Boğazı’nın statüsü, İran’ın nükleer programı, savaş tazminatları, yaptırımların kaldırılması ve bölgesel çatışmaların sonlandırılması gibi kritik başlıkların detaylı şekilde ele alındığını açıkladı.
Bekayi, görüşmelerin tamamen başarısız olmadığını belirterek, “Birçok noktada uzlaşı sağlandı ancak iki önemli meselede anlaşmazlık yaşandı” ifadelerini kullandı.
Masayı Dağıtan İki Kritik Başlık
Zirvenin kaderini belirleyen en önemli sorunlar Hürmüz Boğazı’nın kontrolü ve İran’ın nükleer materyallerinin ülke dışına çıkarılması oldu.
ABD tarafı, İran’dan nükleer silah geliştirmeyeceğine dair net, bağlayıcı ve uzun vadeli bir garanti talep etti. Ancak Tahran yönetimi bu talepleri “aşırı ve dayatmacı” olarak nitelendirerek, öncelikli olarak yaptırımların kaldırılması ve somut güvenlik garantileri istedi.
Bu karşılıklı sert tutum, diplomatik süreci kilitleyen en önemli unsur olarak öne çıktı.
Washington’dan Sert Mesaj
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, görüşmelerin ardından yaptığı açıklamada İran’ın beklenen adımları atmaktan uzak olduğunu vurguladı.
Vance, “Bu durum ABD’den çok İran için kötü bir haber” diyerek Tahran’a açık bir mesaj verdi. ABD tarafı ayrıca İran’a “nihai teklif” sunduğunu ancak bunun reddedildiğini duyurdu.
Pakistan’dan Kritik Ateşkes Çağrısı
Zirvede arabulucu rol üstlenen Pakistan, tansiyonun yükselmemesi için devreye girdi. Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar, taraflara açık bir ateşkes çağrısı yaparak gerilimin yeniden tırmanmasının bölge için ciddi riskler taşıdığını ifade etti.
İslamabad yönetimi, diplomatik sürecin tamamen kopmaması adına girişimlerini sürdüreceğini açıkladı.
ABD Heyeti Ayrıldı, Belirsizlik Artıyor
Görüşmelerin sonuçsuz kalmasının ardından ABD heyeti İslamabad’dan ayrıldı. İran tarafı ise şu an için yeni bir görüşme planının bulunmadığını duyurdu.
Bu gelişme, umutla başlayan sürecin ilk turda ciddi bir darbe aldığını gösterirken, taraflar arasındaki güven krizinin derinliğini de ortaya koydu.
Trump Detayı Gündem Oldu
Zirve sonrası en dikkat çeken gelişmelerden biri ise ABD Başkanı Donald Trump’ın Florida’da düzenlenen bir UFC etkinliğinde görüntülenmesi oldu.
Bu görüntüler, böylesine kritik bir diplomatik sürecin hemen ardından gelmesi nedeniyle uluslararası kamuoyunda farklı yorumlara yol açtı. Bazı çevreler bunu “rahatlık mesajı” olarak değerlendirirken, bazıları ise diplomatik ciddiyet açısından eleştirdi.
