Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Bloomberg için kaleme aldığı makalede Birleşmiş Milletler'in yapısına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Erdoğan, küresel karar alma mekanizmalarının günümüz koşullarına uyum sağlaması gerektiğini belirterek BM Güvenlik Konseyi'ndeki veto hakkının kaldırılması çağrısı yaptı.
“Reform ihtiyacı somut yol haritasına dönüşmeli”
Erdoğan, son yıllarda yaşanan salgınlar, enerji krizleri, tedarik zincirlerindeki kırılmalar ve bölgesel çatışmaların, küresel krizlerin çözümünü birkaç başkentin iradesine bırakmanın günümüz gerçekleriyle bağdaşmadığını gösterdiğini ifade etti.
BM Güvenlik Konseyi'nin halen İkinci Dünya Savaşı sonrasındaki yapıyı yansıttığını belirten Erdoğan, daha etkin, adil ve hesap verebilir bir temsil anlayışına ihtiyaç olduğunu savundu.
Veto hakkının kaldırılmasını istedi
Erdoğan, Güvenlik Konseyi reformunun merkezinde veto hakkının kaldırılmasının bulunması gerektiğini belirtti. Konseye ayrıcalıklı yeni üyeler eklenmesinin karar alma gücünün birkaç devletin elinde toplanması sorununu çözmeyeceğini ifade etti.
Erdoğan, hiçbir devletin uluslararası toplumun çoğunluğunun iradesini kalıcı biçimde engelleme yetkisine sahip olmaması gerektiğini belirterek bu ilke etrafında Genel Kurul bünyesinde geniş bir koalisyon oluşturulması çağrısında bulundu.
Genel Kurul'un yetkilerinin artırılmasını önerdi
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Güvenlik Konseyi ile Genel Kurul arasındaki dengenin yeniden kurulması gerektiğini savundu. Genel Kurul'un yetkilerinin güçlendirilmesini isteyen Erdoğan, daimi üyeliklerin bulunmadığı ve Güvenlik Konseyi üyelerinin Genel Kurul tarafından belirli sürelerle dönüşümlü olarak seçildiği bir yapı önerdi.
Erdoğan'a göre yeniden görev almak isteyen ülkelerin de seçimlerde üyelerin çoğunluğunun güvenini yeniden kazanması gerekiyor. Böyle bir sistemle Güvenlik Konseyi'nin temsil kapasitesinin ve Genel Kurul karşısındaki hesap verebilirliğinin artırılabileceğini ifade etti.
Gelişmekte olan ülkeler için finansman vurgusu
Erdoğan, savaşlar, iklim krizi, düzensiz göç ve ekonomik kırılganlıkların güçlü kurumlara ve dayanıklı ekonomilere duyulan ihtiyacı artırdığını belirtti. Asya'nın ekonomik ağırlığının yükseldiğini, Afrika'nın ise potansiyeliyle uyumlu daha güçlü bir temsil talep ettiğini kaydetti.
Küresel adaletin sağlanması için sorumlulukların hakkaniyetli şekilde paylaşılması gerektiğini ifade eden Erdoğan, gelişmekte olan ülkelerin kalkınma hakkı ile ihtiyaç duydukları finansmana erişimin güvence altına alınması gerektiğini söyledi.
“Daha adil bir dünya” mesajı
Türkiye'nin veto hakkının kaldırılması, seçilmiş üyelerin karar alma süreçlerinde daha fazla ağırlık kazanması ve Genel Kurul'un rolünün güçlendirilmesi yönündeki çabaları desteklediğini belirten Erdoğan, farklı bölgelerden ülkelerin ortak bir zeminde buluşmasının uluslararası sistemin temsil kabiliyetini güçlendireceğini ifade etti.
Erdoğan, kalıcı barışın birbirinden kopuk blokların çoğalmasıyla kurulamayacağını belirterek, “Daha adil bir dünya” için farklı coğrafyaların tecrübe, kapasite ve iradesinin ortak zeminde buluşturulması gerektiğini kaydetti.
