Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ (TEDAŞ), Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER), elektrik dağıtım şirketleri, sayaç ve modem üreticileri ile sektör temsilcilerinin katılımıyla Ankara'da çalıştay düzenlendi. Toplantıda Milli Akıllı Sayaç Sistemi (MASS) kapsamında yürütülen çalışmalar ele alındı.
EPDK Elektrik Piyasası Dairesi Başkanı Deniz Daştan, çalıştayın açılışında yaptığı konuşmada, akıllı sayaçların akıllı şebekelerin gelişimindeki en önemli unsurlardan biri olduğunu belirtti. Daştan, Türkiye'deki dönüşüm sürecinin 1 Mart itibarıyla başladığını söyledi.
Gelişmiş elektrik piyasalarında akıllı sayaçların yaygın biçimde kullanıldığına dikkati çeken Daştan, Türkiye'de de sayaçların büyük bölümünde uzaktan erişimin mümkün olduğu bir altyapıya ulaşılmasının amaçlandığını ifade etti.
SAHA KURULUMLARININ HIZLANDIRILMASI HEDEFLENİYOR
Daştan, MASS kapsamında 2026'da yaklaşık 1,2 milyon, 2027'de 1,6 milyon ve 2028'de 600 bin olmak üzere 3 yılda toplam 3,4 milyon PRO tipi akıllı sayaç kurulmasının hedeflendiğini bildirdi.
Hâlihazırda yaklaşık 21 bin PRO tipi sayacın kurulduğunu belirten Daştan, bu sayaçların yaklaşık 41 bin EKO tipi sayaçla ilişkilendirildiğini söyledi. MASS kapsamında saha çalışmalarının devam ettiğini aktaran Daştan, önümüzdeki dönemde kurulumların hızlandırılmasının hedeflendiğini kaydetti.
Daştan, elektrik dağıtım şirketlerinin PRO tipi sayaç kurulum takvimlerinde farklılıklar bulunduğunu, bazı şirketlerde çalışmaların henüz başlamadığını, bazılarında ise sınırlı sayıda kurulum yapıldığını ifade etti.
Belirlenen hedeflerin yakalanabilmesi için mevcut kurulum hızının yükseltilmesi gerektiğini vurgulayan Daştan, sayaç üretimi, teknik şartnameler, dağıtım şirketlerinin sözleşme süreçleri ve saha uygulamalarının bütüncül biçimde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Daştan, özellikle sayaç üretiminin önündeki muhtemel engellerin belirlenmesi gerektiğine işaret ederek, TEDAŞ tarafından hazırlanan teknik şartnamelerin uygulamaya etkilerinin de değerlendirilmesini beklediklerini dile getirdi.
Dağıtım şirketlerinin sayaç tedariki için yaptığı sözleşmelerin de süreç bakımından önem taşıdığını belirten Daştan, yılın geri kalanında kurulumların nasıl hızlandırılabileceğinin ve oluşan açığın nasıl kapatılabileceğinin çalıştayda ele alınacağını söyledi.
Daştan, yeterli sayaç üretiminin gerçekleştirilmesi ve saha kurulumlarının artırılması durumunda bu yıl için belirlenen hedeflere ulaşılmasının hâlen mümkün olduğunu vurguladı.
8 MİLYON KULLANICIYA ULAŞILMASI BEKLENİYOR
Kurulacak PRO tipi sayaçların EKO tipi sayaçlarla ilişkilendirilmesiyle yaklaşık 8 milyon kullanıcıya ulaşılmasının öngörüldüğünü belirten Daştan, 2026 ve 2027'de kurulacak sayaçların yaklaşık 1 milyon 150 bininin izleme kapsamına alınacağını ifade etti.
Daştan, bu sayaçlar aracılığıyla özellikle tedarik sürekliliği ve teknik kalite göstergelerinin takip edilebileceğini belirtti. Bu kapsamda yaklaşık 16 milyon kullanıcının verilerinin izlenebilir hâle getirilmesinin hedeflendiğini aktardı.
Akıllı sayaç altyapısının uzun vadede daha da genişletilmesinin planlandığını belirten Daştan, elektrik hattı üzerinden haberleşme (PLC) ve radyo frekansı (RF) teknolojilerinin devreye alınmasıyla kırsal bölgelerdeki kullanıcıların da sisteme dahil edilmesinin amaçlandığını kaydetti.
MASS kapsamında geliştirilen mobil uygulamaya ilişkin çalışmalara da değinen Daştan, 21 elektrik dağıtım şirketiyle konuyla ilgili görüşmeler yaptıklarını bildirdi.
Daştan, 6 elektrik dağıtım şirketiyle 31 Ağustos itibarıyla pilot uygulamanın başlatılacağını, 5 Ekim'de ise Türkiye genelinde canlı uygulamaya geçilmesinin hedeflendiğini söyledi.
Sürecin şirketlerin tüm kademeleri tarafından yakından takip edilmesi ve tarafların koordinasyon içinde çalışması gerektiğini belirten Daştan, çalıştayın sorunların kaynaklarının belirlenmesi ve sonraki döneme yönelik çözüm önerilerinin ortaya konulması amacıyla düzenlendiğini ifade etti.
ELEKTRİK DAĞITIMINDA UÇTAN UCA DİJİTAL DÖNÜŞÜM
TEDAŞ Genel Müdür Yardımcısı Yakup Avan da MASS'ın yalnızca bir teknoloji projesi olarak görülmemesi gerektiğini söyledi. Avan, Türkiye'nin elektrik dağıtım sisteminin daha dijital, ölçülebilir, yönetilebilir, bütüncül ve verimli bir yapıya kavuşturulmasını amaçlayan dönüşüm sürecinin yürütüldüğünü anlattı.
Avan, sistemin sayaçtan modeme, haberleşme altyapısından merkezi uygulamalara kadar uçtan uca çalışan güvenilir ve sürdürülebilir bir ekosistem olarak ele alınması gerektiğini ifade etti.
TEDAŞ tarafından hazırlanan teknik şartnamelerde farklı markaların ürünlerinin birbiriyle uyumlu çalışmasının ve belirlenen kalite ile performans kriterlerinin karşılanmasının amaçlandığını aktaran Avan, sahadan elde edilecek deneyimlerin teknik düzenlemelerin geliştirilmesine katkı sunacağını belirtti.
ELDER Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan ise akıllı şebekelerin elektrik dağıtım sektöründeki dönüşüm vizyonunun önemli unsurlarından biri olduğunu, akıllı sayaçların da bu yapının temel bileşenleri arasında bulunduğunu söyledi.
Erdoğan, akıllı sayaç dönüşümünde mart ayından bu yana yürütülen çalışmaların, uygulama sürecinde edinilen deneyimlerin ve gelecek döneme ilişkin önerilerin çalıştayda değerlendirileceğini belirtti. Gelinen noktada yapılan çalışmaların, karşılaşılan sorunların ve uygulamada hedeflenen seviyeye ulaşılamayan alanların nedenleriyle birlikte ele alınmasının önem taşıdığını dile getirdi.
Çalıştayda ortaya konulacak görüş ve önerilerin MASS dönüşümünün daha kolay ve uygulanabilir şekilde ilerlemesine katkı sağlamasını beklediklerini belirten Erdoğan, kamu kurumları, dağıtım şirketleri ve üreticilerin aynı platformda değerlendirme yapmasının önemine dikkat çekti.
Çalıştay, açılış konuşmalarının ardından regülasyon ve teknik düzenlemeler ile sayaç üreticileri ve elektrik dağıtım şirketlerinin MASS uygulamalarına yönelik oturumlarla devam etti.
