Ulusal Adil Geçiş Stratejisi ve Eylem Planı (2027-2029) başlıklı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından imzalanarak Resmi Gazete’de yayımlandı ve böylece resmi olarak yürürlüğe girdi.
2053 NET SIFIR HEDEFİNDE "ADİL GEÇİŞ" VURGUSU
Genelgede, iklim değişikliği ve yeşil ile dijital dönüşümün, ekonomik ve toplumsal yaşamın birçok alanında derin değişiklikler yarattığına dikkat çekilmektedir. Bu dönüşüm sürecinin çalışma yaşamına olan etkileri, Türkiye'nin belirlediği 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda, kimsenin dışarıda bırakılmadan yönetilmesinin kritik olduğu vurgusu öne çıkmaktadır. 2 Temmuz 2025 tarihinde yürürlüğe giren 7552 sayılı İklim Kanunu ile benimsenen adil geçiş yaklaşımı, işgücü ve işletmelerin yeni durumlara uyum sağlamalarını, gerekli yeni becerilerin kazandırılmasını, insana yakışır iş olanaklarının artırılmasını ve sosyal koruma sistemlerinin güçlendirilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, uygulamalara ve politikaya yön verirken bireylerin ve toplumun bütün kesimlerinin gözetilmesi gerektiği belirtilmektedir.
ADİL GEÇİŞİN TEMEL UNSURLARI
Adil geçiş stratejisinin ana unsurlarından biri, çalışma hayatında eşitlik ve adaleti sağlamaktır. Bu, çalışanların değişen ekonomik koşullara hızla adapte olabileceği bir çevre yaratmakla mümkündür. Yeni iş fırsatlarının yanı sıra mevcut işlerin korunması, çalışanların yeni yetenekler geliştirebilmesi için çeşitli eğitim ve destek programlarını da içerir. İşverenler için ise sosyal sorumluluk bilincinin artması ve sürdürülebilir iş modellerinin benimsenmesi önemlidir. Böylece, farklı sektörlerde yeşil dönüşüm süreçlerine katılım, hem ekonomik büyümeyi destekleyecek hem de sosyal adaleti pekiştirecektir. Bunun yanı sıra, sosyal koruma sistemleri de güçlendirilmelidir ki bireylerin geçim standartları güvence altına alınabilsin.
STRATEJİNİN UYGULAMA AŞAMALARI
Bu stratejinin başarılı bir şekilde uygulamaya konulabilmesi için belirli aşamaların takip edilmesi gerektiği ifade edilmektedir. İlk olarak, mevcut durumun detaylı bir analizinin yapılması, hangi sektörlerin daha fazla desteklenmesi gerektiğinin belirlenmesi açısından kritik öneme sahiptir. İlerleyen aşamalarda, kamuoyu ve paydaşlarla istişareler yoluyla dönüşüm hedefleri netleştirilecektir. Sonrasında, eğitim kurumları ve işverenler ile iş birliği yapılarak eğitim politikaları oluşturulacak ve bu politikalar, değişen pazar ihtiyaçlarına göre güncellenecektir. Ayrıca, destekleyici finansman mekanizmaları ve önerilen stratejiyi gerçekleştirecek eylem planları da kazanımların gözetilmesi açısından önemli bir boyut oluşturacaktır.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, On İkinci Kalkınma Planı ve Ulusal İstihdam Stratejisi çerçevesinde sosyal diyaloğu esas alan yeni bir strateji ve eylem planı hazırladı. Bu plan, dönüşüm süreçlerinden etkilenen sektörler, bölgeler ve grupların göz önünde bulundurulmasını hedefliyor. Ayrıca, eylem planının, sosyal koruma ve toplumsal dayanıklılık ile kapsayıcı dönüşüm gibi konulara odaklanması büyük önem taşıyor. Planın 2027-2029 dönemine dair içeriği, Bakanlığın resmi web sitesinden duyurulacak.
Ulusal Adil Geçiş Stratejisi
Ulusal Adil Geçiş Stratejisi, ülkedeki istihdam ve çalışma süreçlerine eşitlik ve adalet perspektifi kazandırmayı amaçlıyor. Bu strateji ile birlikte, sektörel değişimlerin etkilerinin daha efektif şekilde yönetilmesi hedefleniyor. Sürecin detaylı bir şekilde planlanması ve sosyal paydaşların görüşlerinin alınması, stratejinin uygulama aşamasında başarılı bir biçimde yürütülmesi açısından kritik. Her bir paydaşın, dönüşüm sürecine katkı sağlaması için gerekli mekanizmaların oluşturulması bekleniyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın önderliğinde gerçekleştirilecek olan bu süreç, sosyal diyaloğun güçlendirilmesine yardımcı olacak ve toplumsal bütünlüğün sağlanmasına katkıda bulunacaktır.
Eylem Planının Yürütülmesi
Eylem planının uygulama süreçleri, ilgili kamu kuruluşları ve sosyal tarafların katılımıyla gerçekleştirilecek. Belirlenen görev ve sorumluluklar, belirli bir takvim çerçevesinde gerçekleştirilecektir. Her altı ayda bir, eylem planının ilerleme durumu ve gelişmeler, sorumlu kurum ve kuruluşlar tarafından Bakanlık’a rapor edilecektir. Bu düzenli izleme ile stratejinin etkinliği artırılacak ve uygulama sürecinde karşılaşılabilecek zorluklara proaktif bir şekilde yanıt verilebilecektir. Sosyal diyaloğun bu sürece dahil edilmesi, genel olarak toplumun ihtiyaçlarına daha duyarlı bir yaklaşım sergileyecektir.
Bakanlığın İnternet Sitesi Üzerinden Duyuru
Strateji ve eylem planının detayları, Bakanlık tarafından en kısa sürede resmi internet sitesi aracılığıyla kamuoyuyla paylaşılacak. Kamuoyunun bilgilendirilmesi, bu süreçte şeffaflığın sağlanması açısından önemlidir. Böylelikle, plan çerçevesinde yapılması planlanan çalışmalara dair kamuoyunda farkındalık oluşturulması hedeflenmektedir. Ayrıca, ilgili kesimlerin plan hakkında acil geri dönüş sağlayabilmesi için gerekli mekanizmaların oluşturulması, sürecin daha etkin yönetilmesine katkıda bulunacaktır. Plan ve stratejinin, sektörel etkilere yönelik somut ve faydalı sonuçlar doğurması umulmaktadır.
