Güneş'te meydana gelen güçlü patlamanın ardından uzay hava durumu merkezlerinden jeomanyetik fırtına uyarısı geldi. AR 4549 olarak adlandırılan güneş lekesi bölgesinde M6.7 sınıfında patlama kaydedildiği bildirildi. Patlamanın ardından Dünya'ya doğru ilerlediği belirtilen yüklü parçacıklar, teknolojik sistemler üzerindeki olası etkileri nedeniyle yakından takip ediliyor.
Belçika merkezli Güneş Etkileri Veri Analiz Merkezi (SIDC) ve ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi (NOAA) verilerine dayandırılan değerlendirmelerde, 9 Ekim 2026 itibarıyla başlayan 48 saatlik dönemde jeomanyetik hareketliliğin artabileceği ifade edildi.
Güneş'in AR 4549 bölgesinde M6.7 sınıfı patlama
Güneş yüzeyindeki aktif bölgelerden biri olan AR 4549'da güçlü bir enerji boşalması meydana geldiği aktarıldı. M6.7 seviyesindeki patlama, güneş patlamalarının sınıflandırılmasında ikinci en yüksek kategori olan M sınıfında yer alıyor.
Güneş patlamaları A, B, C, M ve X olmak üzere farklı şiddet kategorilerine ayrılıyor. M sınıfındaki olaylar, özellikle Dünya'nın Güneş'e dönük tarafındaki radyo iletişim sistemlerinde geçici sorunlara neden olabiliyor.
Aktarılan bilgilere göre son patlama, R2 yani orta seviyede radyo iletişim kesintileriyle ilişkilendirildi.
Jeomanyetik fırtına ne zaman başlayacak, kaç gün sürecek?
Uzay hava durumu tahminlerine ilişkin haberde, Güneş'ten yayılan plazma ve yüklü parçacık bulutlarının Dünya'nın manyetik alanına ulaşma ihtimalinin yüzde 80 olduğu belirtildi.
Bu etkileşimin gerçekleşmesi durumunda G1 (hafif) ile G2 (orta) seviyelerinde jeomanyetik fırtına koşullarının oluşabileceği öngörülüyor.
9 Ekim 2026 tarihli değerlendirmelerde önümüzdeki 48 saate dikkat çekilirken, fırtınanın kesin başlangıç saati ve şiddetinin Güneş'ten gelen parçacıkların özelliklerine bağlı olduğu biliniyor.
Dolayısıyla tahmin edilen jeomanyetik fırtına seviyelerinin mutlaka gerçekleşeceği söylenemiyor.
Güneş patlaması telefonları, GPS'i ve interneti etkiler mi?
Güneş patlamaları ve bunlarla bağlantılı jeomanyetik fırtınalar, özellikle uydu tabanlı ve yüksek frekanslı haberleşme sistemleri üzerinde etkili olabiliyor.
Olası etkiler arasında şu durumlar bulunuyor:
- Radyo iletişimi: Kısa dalga ve yüksek frekanslı telsiz haberleşmesinde geçici sinyal kayıpları yaşanabilir.
- GPS ve navigasyon: Konum belirleme sistemlerinin doğruluğunda geçici sapmalar meydana gelebilir.
- Uydu sistemleri: Bazı uydu operasyonlarında ve sinyal iletiminde düzensizlikler görülebilir.
- Elektrik şebekeleri: Jeomanyetik hareketlilik, özellikle hassas iletim altyapılarında dalgalanmalara yol açabilir.
Bununla birlikte G1 ve G2 seviyesindeki bir fırtına uyarısı, cep telefonlarının, bilgisayarların veya internet bağlantılarının topluca çalışmaz hale geleceği anlamına gelmiyor.
Günlük kullanılan elektronik cihazların doğrudan zarar göreceğine ilişkin bir açıklama da paylaşılmadı.
Güneş patlaması sonrası kutup ışıkları daha güneyde görülebilir
Jeomanyetik fırtınalar yalnızca teknolojik sistemleri etkilemiyor. Dünya'nın manyetik alanıyla etkileşime giren yüklü parçacıklar, kutup ışıklarının oluşmasına da neden olabiliyor.
Haberde yer alan tahminlere göre fırtınanın G2 seviyesine ulaşması durumunda, normal koşullarda daha yüksek enlemlerde gözlemlenen kutup ışıkları daha güney bölgelerde de görülebilir.
ABD'de New York ve Idaho çevresindeki enlemler, olası gözlem bölgeleri arasında gösterildi. Ancak kutup ışıklarının görülebilmesi fırtınanın gerçek şiddetine, hava koşullarına ve gözlem yapılan konuma bağlı olacak.
Güneş patlaması neden olur?
Güneş patlaması, Güneş'in atmosferindeki manyetik alanlarda bir
