Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, New York'ta Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından düzenlenen “100. Yıla Girerken Türkiye-ABD İlişkileri” panelinde konuştu. Fidan, Cumhurbaşkanlığı Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu Üyesi Prof. Dr. Kılıç Buğra Kanat ile salondaki katılımcılardan gelen soruları yanıtladı.
“Bölgesel sahiplenme” vurgusu
Türkiye'nin öncülük ettiği Mekke İttifakı üzerinden yürütülen “bölgesel sahiplenme” politikasına değinen Fidan, ABD'nin yeni bir döneme doğru dönüşüm geçirdiğini belirtti. Türkiye'nin izlediği yaklaşımın ABD'nin küresel politikasına göre şekillenmediğini söyleyen Fidan, bunun uzun süredir benimsedikleri bir süreç olduğunu ifade etti.
Fidan, dış aktörlerin farklı nedenlerle bölgeye müdahale ettiğini ancak zaman içinde bölge ülkelerinin daha fazla işbirliğine yöneldiğini söyledi. Türkiye'nin yaklaşımını “hakimiyet, boyun eğme yok, bilakis işbirliği var” sözleriyle anlatan Fidan, bu anlayışın bölgesel siyasetin temel unsurlarından biri olduğunu belirtti.
Mekke Anlaşması için yeni ülkelerin katılımına açık mesaj
Mekke İttifakı'nın ortaya çıkış sürecine ilişkin soruyu da yanıtlayan Fidan, bu yapı üzerinde son 5-6 yıldır düşündüklerini ancak ülkeleri ikna etmenin zaman aldığını söyledi.
Suudi Arabistan ve Pakistan ile bir yol haritası bulunduğunu belirten Fidan, bölgesel yapıya dahil olmak isteyen başka ülkelerin de olduğunu ifade etti. Yapının kurumsallaşmasının ardından diğer ülkelere katılım için davetin açık olacağını söyledi.
Husilerin saldırıları üzerinden Mekke Anlaşması soruldu
Panelde Fidan'a, Yemen'deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarının Mekke Anlaşması'nın ilk sınavı olup olmadığı ve anlaşmanın bu süreçte nasıl bir sınav verdiği soruldu.
Fidan, soruya yanıt verirken salonda bulunan ABD'nin eski Ankara Büyükelçisi James Jeffrey'e dönerek orduya ne zaman katıldığını sordu. Jeffrey'in yaklaşık 50 yıl önce katıldığını söylemesinin ardından Fidan, NATO'nun 5. maddesinin bu süre içerisinde kaç kez devreye alındığı sorusunu yöneltti. Salondan “sadece 1 kez” yanıtı geldi.
“Daha yeni başladık”
Fidan, NATO'nun 5. maddesinin yalnızca bir kez devreye alınmasına rağmen ittifakın bu nedenle eleştirilmediğine işaret ederek, yeni kurulmuş bir savunma ittifakının uzun süredir devam eden Yemen krizi üzerinden değerlendirilmesine itiraz etti.
Fidan, “Kimse NATO'yu 'kağıttan kaplan' olmakla eleştirmiyor ancak konu, yeni kurulmuş bir savunma ittifakı olunca, 10 yıllık bir krizi, Yemen krizini örnek gösterip 'Bakın, bu işe yaramıyor' diyorlar. Daha yeni başladık” ifadelerini kullandı. Fidan'ın yanıtı salondaki katılımcılar tarafından alkışlandı.
