Asya ile Avrupa arasındaki ticaret hattı, İran savaşı ve Hürmüz Boğazı’nda büyüyen güvenlik riski nedeniyle yeni bir döneme girdi. Deniz taşımacılığında artan tehditler, ülkeleri daha güvenli ve daha hızlı kara güzergahlarına yöneltirken, bölgedeki stratejik rekabet de sertleşiyor. Bu tabloda Türkiye’nin öncülük ettiği Kalkınma Yolu Projesi ile ABD destekli IMEC hattı, sadece ekonomik değil jeopolitik sonuçlar da doğuracak iki kritik seçenek olarak öne çıkıyor.
Deniz Riskleri Artınca Gözler Kara Koridorlarına Çevrildi
İran’daki çatışmalar ve kritik geçiş noktalarında derinleşen belirsizlik, küresel taşımacılık sisteminde alternatif arayışlarını hızlandırdı. Uzmanlara göre yeni koridor projeleri, sevkiyat sürelerini üçte bire varan ölçüde azaltma potansiyeli taşıyor. Bu nedenle mesele artık yalnızca lojistik değil; aynı zamanda askeri, diplomatik ve ticari nüfuz mücadelesine dönüşmüş durumda.
Hindistan’dan başlayarak İsrail üzerinden Avrupa’ya ulaşması planlanan IMEC projesine karşı, Irak’tan Türkiye’ye uzanan Kalkınma Yolu Projesi sahada daha güçlü ve daha gerçekçi bir seçenek olarak dikkat çekiyor. Ankara’nın son dönemde yürüttüğü yoğun diplomasi trafiği ise özellikle İsrail basınında yakından takip ediliyor.
İsrail Basını Türkiye’nin Hamlelerini Yakından İzliyor
İsrail’in önde gelen yayın organlarından Maariv, Türkiye’nin diplomatik ve altyapı odaklı girişimlerinin Tel Aviv’i devre dışı bırakabileceğine işaret etti. Emekli Yarbay Amit Yagur da Türkiye’nin bölge ülkelerini kendi altyapı ağına yönlendirdiğini savundu. Kan News ise Türkiye ile Suriye arasında, İsrail’i dışarıda bırakabilecek yeni bir ticaret koridoru üzerinde iş birliği yapıldığına dikkat çekti.
Suriye Sonrası Yeni Hatlar Şekilleniyor
Aralık 2024’te Suriye’de yaşanan siyasi değişimin ardından kara taşımacılığı yeniden hareket kazandı. Türkiye’nin Suriye ve Ürdün üzerinden Körfez’e uzanacak yeni hat planı, ticaret akışını hızlandırmayı hedefliyor. Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın “güvenli liman” vurgusu ile Suudi Arabistan’la yürütülen demiryolu temasları, bölgede yeni bir ekonomik eksenin kurulabileceğini gösteriyor.
Finansman Desteği de Netleşiyor
Projelerin arkasındaki mali tablo da giderek netleşiyor. Dünya Bankası, Irak demiryolları için 930 milyon dolarlık krediye onay verdi. Türkiye, Irak, Katar ve BAE arasında Kalkınma Yolu için 20 milyar dolarlık yatırım anlaşması sağlandı. Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump ile Hindistan Başbakanı Narendra Modi, IMEC hattını “tarihin en büyük ticaret projelerinden biri” olarak tanımlayarak desteklerini yineledi.
