Türkiye’de ceza adalet sistemine yönelik yeni düzenlemelerin gündeme gelebileceği konuşulurken, Ankara kulislerinde 12. Yargı Paketi ile ilgili dikkat çeken başlıklar tartışılmaya başladı. Özellikle cezaevlerindeki yoğunluğun azaltılması ve hukuki süreçlerin daha güvenli hale getirilmesi amacıyla bazı önemli değişikliklerin masaya yatırıldığı ifade ediliyor. Denetimli serbestlikten konutta infaza, Covid infaz düzenlemesinden tapu işlemlerinde avukat zorunluluğuna kadar uzanan geniş bir başlık listesi dikkat çekiyor.
Denetimli Serbestlik Süresi Uzayabilir
Kulislerde en çok konuşulan konulardan biri denetimli serbestlik süresinin artırılması. Mevcut uygulamada birçok suç için 1 yıl olan denetimli serbestlik süresinin 2 ya da 3 yıla çıkarılabileceği değerlendiriliyor.
Bu modelin temel hedefinin cezaevlerindeki doluluk oranını azaltmak ve özellikle açık cezaevlerinden tahliyelerin hızlanmasını sağlamak olduğu belirtiliyor. Daha önce benzer adımların 2012 ve 2020 yıllarında yapılan infaz düzenlemeleri sırasında da uygulamaya konulduğu hatırlatılıyor.
Uzmanlara göre bu tür düzenlemeler, hem ceza infaz sisteminin yükünü hafifletme hem de kontrollü serbestlik yoluyla toplumsal uyumu güçlendirme amacı taşıyor.
Covid İnfaz Düzenlemesi Yeniden Gündemde
Ankara kulislerinde konuşulan bir diğer önemli başlık ise Covid-19 döneminde getirilen infaz düzenlemesinin sınırlı şekilde yeniden genişletilmesi ihtimali.
25 Aralık’ta yapılan son düzenleme ile kapsam büyük ölçüde kapatılmıştı. Ancak yeni değerlendirmelerde bazı gruplar için dar kapsamlı bir genişleme ihtimalinin masada olduğu belirtiliyor.
Gündeme gelen gruplar arasında özellikle şu kesimler bulunuyor:
31 Temmuz 2023 tarihinden sonra açık cezaevine çıkan hükümlüler
Önceki düzenlemelerde kapsam dışında kalan bazı hükümlü grupları
Bu başlık, cezaevlerindeki yoğunluğu azaltma hedefiyle bağlantılı en kritik seçeneklerden biri olarak değerlendiriliyor.
Konutta İnfaz Uygulaması Genişleyebilir
Paket kapsamında tartışılan bir diğer model ise konutta infaz uygulamasının kapsamının genişletilmesi. Özellikle toplumsal ve insani gerekçelerle bazı gruplara yönelik esneklik sağlanabileceği ifade ediliyor.
Düzenleme ihtimalinin değerlendirildiği gruplar şöyle sıralanıyor:
Hasta hükümlüler
İleri yaş grubundaki kişiler (70–75 yaş ve üzeri)
Küçük çocuk sahibi kadın hükümlüler
Bu modelin hem cezaevi kapasitesini rahatlatması hem de sosyal koşulları dikkate alan bir infaz yaklaşımı sunması hedefleniyor.
Suça Sürüklenen Çocuklar İçin Daha Sert Yaptırımlar
Yargı Paketi kapsamında üzerinde durulan bir diğer kritik konu ise suça sürüklenen çocuklarla ilgili cezai yaptırımların artırılması.
Adalet Bakanlığı kaynaklarına göre özellikle suç örgütlerinin çocukları suç faaliyetlerinde kullanmasının önüne geçmek için mevcut cezaların artırılması ve caydırıcılığın güçlendirilmesi planlanıyor.
Ayrıca çocukların suç işledikten sonra topluma yeniden kazandırılmasını sağlayacak rehabilitasyon mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiği yönünde değerlendirmeler yapılıyor. Bu kapsamda hem cezai yaptırımların ağırlaştırılması hem de sosyal destek programlarının genişletilmesi seçenekleri üzerinde çalışıldığı belirtiliyor.
Tapu İşlemlerinde Avukat Zorunluluğu Gündemde
Yeni pakette yer alabileceği konuşulan dikkat çekici başlıklardan biri de tapu işlemlerinde avukatla temsil zorunluluğu.
Özellikle yüksek tutarlı tapu işlemlerinde dolandırıcılık vakalarının önüne geçmek amacıyla avukat sorumluluğu getirilmesi seçeneğinin değerlendirildiği ifade ediliyor.
Bu modelle birlikte:
Tapu işlemlerinde hukuki güvenliğin artırılması
Vatandaşların hak kaybının önlenmesi
Savunma mekanizmasının güçlendirilmesi
hedefleniyor.
