Türkiye, 2021 yılında meydana gelen geniş çaplı orman yangınlarının ardından zarar gören alanları yeniden yeşillendirmek için kapsamlı bir ağaçlandırma projesine imza attı. İzmir, Çanakkale ve Bursa Orman Bölge Müdürlüklerine bağlı illerde, dronlar sayesinde kızılçam ve karaçam tohumları toprağa yerleştiriliyor.
Proje Geliştirilmesi ve Ekip Oluşumu
Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Orman Fakültesi'nden Doç. Dr. Ercan Oktan, Artvin Çoruh Üniversitesi'nden Dr. Öğretim Üyesi Neslihan Atar ve emekli akademisyen Prof. Dr. Zafer Ölmez, orman yangınları sonrası bir araya gelerek "Orman Yangınlarından Etkilenmiş Alanların Ağaçlandırılmasında İnsansız Hava Araçlarının Kullanımı Araştırma Çalışmaları Projesi"ni geliştirdi. Proje, Orman Genel Müdürlüğü tarafından da destekleniyor. Takım, 2021 yılında ilk adımları attıktan sonra İzmir, Çanakkale ve Bursa’daki yanan alanlar üzerinde kapsamlı incelemeler gerçekleştirdi. Bu incelemelerle, hangi bölgelerde ağaçlandırma yapılacağı konusunda detaylı analizler yapıldı. Sonuç olarak, üç bölgeye bağlı illerde özel dronlar kullanılarak zemin çalışmalarına başlandı.
Dronlarla Tohumlama Uygulamaları
Proje çerçevesinde, yaklaşık 8 dronla toplamda 60 kilogram ağırlık taşıma kapasitesine sahip olan araçlar kullanılıyor. Bu dronlar, hektar başına ortalama 15 kilogram kızılçam ve karaçam tohumu serpiyor. Bu uygulama, özellikle zorlu coğrafi koşullarda ağaçlandırma sürecini hızlandırmak için tasarlandı. Tohumlama sürecinin detayları hakkında bilgi veren Doç. Dr. Oktan, yanan alanın niteliğine göre farklı yöntemlerin benimsendiğini belirtti. Dronlar sayesinde tohumlar, belirli bir yükseklikten bırakıldığında, alanın yapısına bağlı olarak çeşitli formasyonlarda dağıtım yapılıyor. Bu esnada tohumlar çıplak halde, ya da tohum topu ve karbon küpü şeklinde uygulama yapılıyor. Bu farklı uygulamalar, ekosistemin yeniden doğuş sürecini destekleme amacını taşıyor.
Ekosistem Yenilenmesi ve İklim Değişikliği Mücadelesi
Oktan, ekosistemlerin doğal olarak yenilenmesinin oldukça uzun zaman aldığını vurgulayarak, bilimsel araştırmalar aracılığıyla en uygun yöntemlerin belirlenerek iklim değişikliğiyle mücadelede daha hızlı adımlar atılacağını dile getirdi. Yangının meydana geldiği alanların yapısına göre tohum tercihinde bulunduklarını söyleyen Oktan, "Yangının şekli ve şiddeti, tohumlama çalışmamızı etkileyen önemli faktörler arasında" ifadesini kullandı. Ağaçlandırma sürecinde, yerel ekosistem ihtiyaçlarına uygun stratejilerin belirlenmesi büyük önem taşıyor ve bu da alanın özelliklerine bağlı olarak değişiklik gösteriyor. Projenin amacı, doğayı ve orman alanlarını eski haline döndürmek için en etkili metotları uygulayarak yeşil alanların yeniden kazanılmasına katkıda bulunmaktır.
Carbon Küpleri ve Tohum Nasıl Hazırlanıyor?
Oktan, karbon küpleri yönteminin önemini de vurguladı. Bu yöntemde, doğadaki atık maddeler kullanılarak oluşturulan küçük küpler, tohumların sağlıklı bir ortamda çimlenmesine yardımcı oluyor. Karbon küpleri, bitkisel atıkların işlenip sıkıştırılmasıyla elde ediliyor ve tohumlar bu yapıların içinde korunarak yerleştiriliyor. Bu küp şeklindeki yapılar, dronlarla atıldığında, tohumların yerinden kaymasını engelliyor. Aynı zamanda hayvanlar tarafından toplanma olasılığı da minimize ediliyor. Octan, bu sistemin ağaçların sağlıklı bir şekilde büyümesini destekleyeceğini ve proje sonuçlarının önümüzdeki yıl yavaş yavaş belirginleşeceğini belirtti. Alanın çimlenmesi için ek olarak alg karışımları ve mineraller kullanarak tohum topu yapma yöntemleri de uygulanıyor.
