Pandemi sonrası dönemde algoritma aracılığıyla iş dağıtımı yapan dijital platformlar, kargo, yemek dağıtımı ve kurye hizmetleri başta olmak üzere birçok alanda yaygınlaştı. İnternet üzerinden bilgisayar aracılığıyla yürütülen çevrimiçi işler ile talep üzerine konum tabanlı çalışma modeli, platform çalışmasının iki temel türü olarak öne çıkıyor.
Çalışma Bakanlığı hazırlık başlattı
Yasal çerçevesi bulunmayan platform çalışmaları için yeni bir düzenleme hazırlanıyor. Habere göre Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, serbest işlerde çalışanlar ile yerli ve uluslararası dijital platformlara yönelik çalışma başlattı. Düzenleme kapsamında çalışanların iş alma süreçleri, performans değerlendirmeleri ve ücretlendirme sistemlerini belirleyen algoritmaların sınırlarının çizilmesi planlanıyor. Esnek çalışma düzeninin korunması, çalışanların kendi çalışma saatlerini belirleyebilmesi ve istedikleri zaman çalışıp dinlenebilmesi hedefleniyor.
İş sağlığı ve güvenliği ile mesleki yeterlilik gündemde
Hazırlanacak düzenlemede iş sağlığı ve güvenliği kriterlerinin belirlenmesi, platformlara bağlı çalışanların haklarının koruma altına alınması ve mesleki yeterlilik ile belgelendirme çalışmalarının önünün açılması öngörülüyor. Karar süreçlerine ilişkin uygulamaların da yeniden düzenlenmesi amaçlanıyor.
İşten çıkarma uygulamalarına sınırlama hedefi
Yeni düzenleme ile platformların tek taraflı biçimde iş ilişkisini sonlandırabilmesinin sınırlandırılması planlanıyor. Böylece keyfi işten çıkarma riskinin azaltılması hedefleniyor. Ayrıca işsizlik sigortası, sağlık sigortası ve emeklilik haklarından yararlanılmasına yönelik bir zemin oluşturulması da çalışmanın başlıkları arasında yer alıyor.
Sendikal haklar ve kayıt altına alma adımları
Dijital platformlarda çalışanların sendikal yoksunluğunun giderilmesi ve platformların oluşturduğu ekosistemin kayıt altına alınmasına yönelik kuralların netleştirilmesi de hazırlıkların kapsamında bulunuyor. Bu süreçte esnekliklerin korunacağı ifade ediliyor.
Prim kesintisi ücret ödemesinden önce yapılacak
Düzenlemede sosyal güvenlik primlerine ilişkin yeni bir yöntem de öngörülüyor. Sağlık hizmetlerinden yararlanma ve emeklilik için gereken primleri küçük tutarlar nedeniyle sürdüremeyenlere kolaylık sağlanması planlanıyor. Buna göre sosyal güvenlik primleri, çalışana ücret ödenmeden önce kaynağından kesilecek.
